Erkeklerde yaş ilerledikçe daha sık görülen prostat sorunları, toplumda çoğu zaman yalnızca “idrar yapma problemi” olarak değerlendiriliyor.
Oysa tedavi edilmeyen ve idrar akımını ciddi şekilde engelleyen prostat büyümesi, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarından mesane sorunlarına, ileri vakalarda ise böbrek fonksiyonlarının bozulmasına kadar uzanan önemli sağlık problemlerine yol açabiliyor.
Prostat büyümesi ile prostat kanserinin birbirinden farklı olduğunu belirten Üroloji Uzmanı Doç Dr. Umut Ünal özellikle belirti vermeden ilerleyebilen prostat kanserine karşı düzenli kontrollerin hayat kurtarıcı olabildiğini belirterek, şu bilgileri paylaştı:
Doğru bilinen yanlışlar
Her prostat büyümesi ameliyat gerektirir
Yanlış. Tedavi; belirtilerin şiddetine, prostatın durumuna, idrar akımına, mesane ve böbreklerin etkilenip etkilenmediğine göre belirlenir. İlaç tedavisi, takip ve uygun hastalarda farklı girişimsel yöntemler kullanılabilir.
Yanlış. PSA; iyi huylu prostat büyümesi ve prostat iltihabı gibi kanser dışı durumlarda da yükselebilir.
Robotik cerrahi önemli avantajlar sağlıyor
Prostat kanseri ameliyatları birkaç farklı yöntemle yapılabiliyor. Bunlardan ileri teknoloji robotik cerrahi sistemiyle yapılan prostat kanseri ameliyatlarında cerrah, yüksek çözünürlüklü üç boyutlu görüntü altında çok hassas hareketler yapabilir.
Halk arasında “robot ameliyatı” olarak bilinse de ameliyatı yapan kişi bir robot değil, alanında uzman bir cerrahtır. Robot yardımı ile uygulanan bu yöntem; daha küçük kesiler, daha az kanama, daha düşük ağrı, daha kısa hastanede kalış süresi ve hastaların günlük yaşamlarına daha hızlı dönmesi gibi oldukça önemli avantajlar sağlar.Robotik cerrahi ayrıca, idrar tutma ve cinsel fonksiyonları korumaya yönelik sinir koruyucu tekniklerin uygulanmasına da önemli katkılar sağlayabiliyor.
Prostat nedir?
Prostat, yalnızca erkeklerde bulunan idrar kesesinin hemen altında ve idrar kanalının başlangıç bölümünü çevreleyen bir salgı bezidir. Yaşla birlikte prostatın büyümesi oldukça yaygındır. Ancak prostatın büyümesi her zaman kanser anlamına gelmez. İyi huylu prostat büyümesi olarak adlandırılan bu durum ile prostat kanseri birbirinden farklıdır.
İhmal edilirse nelere yol açar?
İyi huylu prostat büyümesi her erkekte tedavi gerektirmeyebilir. Ancak büyüyen prostat idrar kanalına baskı yaparak mesanenin tamamen boşalmasını engelliyorsa sorun daha ciddi hale gelebilir. İdrarın mesanede kalması tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına ve mesane taşlarına neden olabilir. İleri vakalarda idrarın böbreklere doğru geri basınç oluşturması böbrek fonksiyonlarının zarar görmesine kadar ilerleyebilir. Bu nedenle giderek artan idrar şikâyetlerinin “yaşlanmanın doğal sonucu” olarak görülmemesi gerekir.
Bu işaretleri dikkate alın
İdrar akımının zayıflaması, idrara başlamada güçlük, kesik kesik idrar yapma, idrar yaptıktan sonra mesanenin tam boşalmadığı hissi, sık idrara çıkma ve özellikle gece birden fazla kez idrar yapmak için uyanma prostatla ilişkili en yaygın şikâyetler arasında yer alır. Ani ve güçlü idrar yapma ihtiyacı ile idrar sonrasında damlama da görülebilir. Ancak bu belirtilerin yalnızca iyi huylu prostat büyümesine özgü olmadığı unutulmamalıdır. Prostat iltihabı ve prostat kanseri gibi farklı hastalıklar da benzer yakınmalara neden olabilir.
Bel ve sırt ağrısı da prostat kanseri habercisi midir?
Her bel veya sırt ağrısı prostat kanseri anlamına gelmez. Bel ve sırt ağrılarının özellikle kas-iskelet sistemi hastalıkları başta olmak üzere çok sayıda nedeni bulunur. Bununla birlikte prostat kanseri ilerleyerek kemiklere yayıldığında bel, sırt, kalça veya diğer kemiklerde ağrı ortaya çıkabilir. Bu nedenle özellikle geçmeyen, giderek şiddetlenen ve başka şikâyetlerle birlikte görülen ağrıların değerlendirilmesi önemlidir.
Erken dönemde belirti vermeyebilir
Prostat kanseri ile ilgili en önemli noktalardan biri, hastalığın genellikle erken evrede herhangi bir belirtiye yol açmamasıdır. Bu nedenle “İdrar yapabiliyorum, demek ki prostat sorunum yok” düşüncesi doğru değildir.
Burada; yaş, ailede prostat kanseri öyküsü ve diğer risk faktörleri değerlendirilerek bir üroloji uzmanı ile prostat sağlığı konusunda görüşülmesi önem taşır. PSA olarak bilinen “Prostat Spesifik Antijen” testi de değerlendirmede kullanılan önemli yöntemlerden biridir. Ancak yüksek PSA değeri tek başına prostat kanseri anlamına gelmediği gibi, normal PSA sonucu da kanseri kesin olarak dışlamaz. PSA; iyi huylu prostat büyümesi ve prostat iltihabı gibi farklı durumlarda da değişebilir. Bu nedenle sonuçların bir üroloji uzmanı tarafından kişinin genel durumu ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Prostat büyümesi kansere dönüşür mü?
Toplumda yaygın olan yanlış inanışlardan biri de iyi huylu prostat büyümesinin zamanla kansere dönüşeceği düşüncesidir. Oysa iyi huylu prostat büyümesi ile prostat kanseri farklıdır. Bununla birlikte aynı kişide hem iyi huylu prostat büyümesi hem de prostat kanseri bulunabileceğinden, prostat şikâyetlerinin değerlendirilmesi ve gerekli kontrollerin yapılması önem taşır. Özellikle idrar yapmada belirgin güçlük, idrar yapamama, idrarda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı veya geçmeyen kemik-bel ağrısı gibi şikâyetlerde doktora başvurulmalıdır. Prostat sağlığında en doğru yaklaşım, belirtilerin ortaya çıkmasını beklemek yerine kişinin yaşı ve risk faktörlerine uygun şekilde düzenli olarak ürolojik kontrollerinin yapılmasıdır.
