Türkiye ile Ermenistan normalleşme sürecinde sembolik bir adım atılıyor: Ermenistan’ın 35. Bağımsızlık Günü dolayısıyla bu hafta İstanbul’da resepsiyon düzenlenmesi planlanıyor. Bu, yaklaşık 9 yıl aradan sonra bir ilk.
Resepsiyona ev sahipliği yapacak isim: Ocak 2024'ten bu yana Ermenistan'ın Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Daimi Temsilcisi olarak İstanbul’da görev yapan Ermeni diplomat Nairi Petrossian.
‘Olağanüstü ve Tam Yetkili Elçi’ rütbesine sahip bir diplomat olan Petrossian, bu tarihi etkinlik öncesinde CNN TÜRK’e konuştu:
Ermenistan ve Türkiye, hem siyasi ve özellikle bölgesel konularda hem de sektörel iş birliğimizin perspektifleri konusunda çok aktif bir diyalog yürütmektedir. Liderlerimiz, Başbakan Paşinyan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, en son New York’ta olduğu gibi düzenli olarak bir araya gelmektedir. Dışişleri Bakanları Mirzoyan ve Fidan da düzenli olarak telefon görüşmeleri gerçekleştirmektedir. Ortak çıkarlarımız ve bunu gerçekleştirmek için siyasi irademiz olduğuna inanıyorum; Erivan ve Ankara için hiçbir şey konuşulamaz değildir. Misyonumun Ermenistan Hükümeti adına düzenlediği bu kutlama, bu yönde atılan bir başka sembolik adımdır.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Ermenistan, 21 Eylül 1991'de bağımsızlığını ilan etmişti. Türkiye, 16 Aralık 1991'de komşusu Ermenistan'ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri olmuştu.
Ancak henüz Ankara ile Erivan arasında karşılıklı diplomatik temsilcilikler açılmadan, Ermenistan'ın Azerbaycan'ın toprağı Karabağ'ı işgal etmesi, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin bozulmasına neden oldu. Türkiye, 1993'te Ermenistan'a doğrudan ticareti sona erdirdi.
İki ülke arasındaki sınır kapatılarak kara, demir ve hava yolu bağlantıları kesildi. Soykırım iddiaları da Ankara-Erivan hattında sıklıkla gerilim sebebiydi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın girişimleriyle 2005 sonrası yakalanan ivme neticesinde, Türkiye ile Ermenistan arasında, 10 Ekim 2009'da İsviçre’nin Zürih kentinde diplomatik ilişkilerin kurulması ve ilişkilerin geliştirilmesini öngören protokoller imzalandı; ancak Ermenistan'ın o dönem geri adımı nedeniyle uygulanmadı.
2020 yılında Azerbaycan’ın zaferiyle sonuçlanan İkinci Karabağ Savaşı sonrası ise yeni ivme yakalandı. Ankara ve Erivan’dan peş peşe ilişkilerde yeni sayfa açılabileceği mesajları geldi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Haziran 2021'de Azerbaycan Meclisi'nde yaptığı konuşmada, "Ermenistan, Azerbaycan ile problemlerini çözdükçe Türkiye olarak biz de gereken adımları atacağız." ifadelerini kullanmıştı.
Türkiye ve Ermenistan, 1993'ten bu yana kapalı sınırların açılması ve diplomatik ilişkilerin tesis edilmesi hedefiyle yol haritası belirlemek üzere 2021 yılı sonunda karşılıklı özel temsilciler atadı. Son 4 yılda, karşılıklı doğrudan uçuşlardan ticaretin kolaylaştırılmasına kadar bir dizi adım atıldı.
İki ülke arasındaki ortak sınırın açılmasına yönelik gerekli teknik ve bürokratik çalışmalar devam ederken, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da geçen yıl Türkiye’ye düzenlediği ‘çalışma ziyareti’ kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından İstanbul'daki Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde kabul edildi.
Tarihi görüşme, Ermenistan'dan Türkiye'ye bu düzeyde yapılan ilk resmî ziyaretti. İki lider son yüz yüze görüşmesini de, bu yıl Ermenistan’da Paşinyan’ın zaferle çıktığı genel seçimlerden kısa süre sonra, Eylül ayında, New York’ta gerçekleştirdi.
CNN TÜRK’ün edindiği bilgilere göre, bu hafta İstanbul’da düzenlenecek resepsiyon için de Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı dâhil hükümet temsilcilerine, milletvekillerine, yerel yöneticilere, iş insanlarına, gazetecilere, kültür dünyasından isimlere, dinî liderlere ve İstanbul’daki diğer yabancı diplomatik misyon temsilcilerine davet gitti.
Resepsiyona 200 kişinin katılması bekleniyor. Benzer bir resepsiyon en son, yine Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü nezdindeki Ermenistan Daimi Temsilciliği tarafından, İstanbul’da bundan 9 yıl önce, 2017 yılında düzenlenmişti.
