Haber: Oktay YILDIRIM - Kamera: Belçim KILIÇKIRAN

(İSTANBUL) İETT Genel Müdürü İrfan Demet, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi'nde yaptığı bütçe sunumunda, "2026 yılında filomuza katmakta olduğumuz; 120 adedi yüksek yolcu kapasiteli metrobüsler, 580 adedi yeni nesil güvenlik ve yolcu konforu donanımlarına sahip otobüsler ve 60 adedi yeni nesil yüzde 100 elektrikli otobüsler olmak üzere toplam 760 aracın alım sürecini tamamladık. İlk araçlar üretildikçe şehrimize hizmet vermeye başladı. Bu 760 araçla birlikte, 2027 yılında 650 yeni aracı ve 2028 yılında ise 590 yeni aracı daha filomuza katarak, 3 yılda toplam 2 bin yeni aracı İETT filomuza kazandırarak filo yaşını 6'ya indireceğiz" dedi.

İBB Meclisi Kasım ayının toplantılarının 5'üncü bileşimi Meclis 1. Başkan Vekili Gökhan Gümüşdağ Başkanlığı'nda Saraçhane Yerleşkesinde yapıldı. İETT Genel Müdürü İrfan Demet, İBB Meclisi'nde kurumun 2027 yılı bütçe sunumunu gerçekleştirdi

"6 EKİM 2026'DA GÜNLÜK YOLCULUK SAYIMIZ İLK KEZ 5 MİLYONU AŞTI"

Konuşmasında İETT'nin operasyonel büyüklüğü ve filo yapısına ilişkin verileri paylaşan Genel Müdür İrfan Demet, şöyle konuştu:

"Filomuzda 2 bin 814 otobüs, 702 metrobüs, 250 elektrikli ada aracı ve 3 bin 41 özel halk otobüsü olmak üzere toplam 6 bin 807 araç bulunuyor. İETT araçlarımız sadece 1 günde 1 milyon 400 bin kilometre yol kat ediyor. Bu mesafe; Edirne-Kars arası mesafenin 835 katı, dünyanın en geniş yeri olan Ekvator'un ise tam 35 katıdır. Günde ortalama 5 milyon yolculuk gerçekleştiriyoruz. 6 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirdiğimiz yolculuk sayısı İETT tarihinde ilk kez 5 milyonu aştı ve 5 milyon 160 bin olarak gerçekleşti. Bu yolculuk rakamı ile dünyada bir yılda en fazla yolculuk gerçekleştiren ikinci kurum da İETT'dir.

"3 YILDA TOPLAM 2 BİN YENİ ARACI İETT FİLOMUZA KAZANDIRARAK FİLO YAŞINI 6'YA İNDİRECEĞİZ"

Ülkemizin en büyük filosuna sahip olan İETT filomuzu İstanbul Büyükşehir Belediyemizin desteğiyle daha da güçlendiriyor ve gençleştiriyoruz. 2026 yılında filomuza katmakta olduğumuz; 120 adedi yüksek yolcu kapasiteli metrobüsler, 580 adedi yeni nesil güvenlik ve yolcu konforu donanımlarına sahip otobüsler ve 60 adedi yeni nesil yüzde 100 elektrikli otobüsler olmak üzere toplam 760 aracın alım sürecini tamamladık. İlk araçlar üretildikçe şehrimize hizmet vermeye başladı. Bu 760 araçla birlikte, 2027 yılında 650 yeni aracı ve 2028 yılında ise 590 yeni aracı daha filomuza katarak, 3 yılda toplam 2 bin yeni aracı İETT filomuza kazandırarak filo yaşını 6'ya indireceğiz. Sağladığımız destekler ile bugüne kadar 1.200 adedi sıfır kilometre olmak üzere toplam 2 bin 541 adet otobüsün yenilenmesi sağlandı. Sadece 2026 yılında ise 383 adedi sıfır kilometre olmak üzere 613 özel halk otobüsünün yenilenmesi gerçekleşti. İstanbul Büyükşehir Belediyemizin toplu ulaşımda kaliteyi artırmak ve özel halk otobüsü işletmecilerini desteklemek amacıyla sağladığı destek miktarı tam 7 milyar Türk Lirasıdır.

"KURTKÖY 2 VE BAŞAKŞEHİR GARAJLARI İLE 6 YENİ PERON ALANINI HİZMETE ALDIK"

Pendik ilçemizde temelini 2024 yılı mayıs ayında attığımız Kurtköy 2 Garajımızı tamamladık ve bu yıl haziran ayında hizmete aldık. Pendik, Tuzla, Sultanbeyli, Kartal ve Sancaktepe bölgelerine hizmet veren 20 bin metrekarelik garajımız 225 otobüs kapasitesine sahiptir ve aynı anda 6 otobüse her türlü bakım-onarım hizmeti verilebilmektedir. Temelini 2024 yılı temmuz ayında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Ekrem İmamoğlu ile attığımız; 44 bin metrekare alanda toplam 271 otobüsün eş zamanlı parklanabilmesine imkan tanıyan, 8 otobüsün aynı anda boya ve kaporta dahil her türlü bakım ve onarım hizmeti alabildiği Başakşehir Garajımızı da kasım ayı itibarıyla hizmete aldık. Kadıköy, Esenler, Eyüpsultan, Çekmeköy ve Gaziosmanpaşa ilçelerinde yaklaşık 36 bin metrekare alana sahip 6 yeni peron alanını daha şehrimize kazandırdık. 2026 yılında doğrudan metro ve metrobüse entegre 7 yeni hattı daha hizmete aldık.

"BUGÜN İTİBARIYLA TOPLAM 4 BİN 900 ARAÇTA DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ TAMAMLADIK"

Daha önce İETT denetiminde olan 3 bin 41 adet özel halk otobüsünde hayata geçirdiğimiz; şoförlerin duygu durum analizlerini yapabilen, anlık olarak şoförleri uyarabilen ve filo yönetim merkezimize aktarabilen, 360 derece güvenlik kamera sistemi, HD yolcu bilgilendirme ekranları, şarj noktaları ve araç içi yolcu yoğunluğunun anlık takip edilebilmesini sağlayan Dijital Dönüşüm Projesi'ni kendi filomuzda da yaygınlaştırıyoruz. Bugün itibarıyla toplam 4 bin 900 araçta dijital dönüşümü tamamladık. Dezavantajlı yolcularımızın engelsiz ulaşımını sağlayabilmek adına duraklarımızda Braille Alfabesi ve QR Kodlu etiket montajlarımızı tamamladık. Ayrıca 'Otobüsüm Nerede' uygulamamız üzerinden 'Durakta Yolcu Var' projesini de hayata geçirerek engelli yolcularımızın doğrudan ilgili otobüs kaptanına sefer öncesinde bilgi verebilmelerini sağladık.

"223 NUMARALI NOSTALJİK TRAMVAYI RESTORE ETTİK, 115 NUMARALI TRAMVAY 1 AY İÇİNDE İSTİKLAL CADDESİ'NDE"

1928 yılından beri hizmet veren 223 numaralı Nostaljik Tramvayımızı İETT'nin 16 kişilik uzman ekibiyle 3 ay süren çalışma neticesinde restore ettik. Şimdi de 115 numaralı emektar tramvayımızın restorasyon çalışmalarına başladık. 1 ay içerisinde İstiklal Caddesi'nde yolcularımız ile buluşturacağız. Milli bayramlarımızda İETT'nin 100 yıl öncesine kadar hizmet etmiş 9 farklı nostaljik aracı ile resmi törenlerde İstanbullular ile buluşuyoruz.

"12 GARAJDA DİJİTAL TEKNİK MUAYENE VE 373 MOTOR TESTİ İLE RİSKLERİN YÜZDE 23'ÜNÜ ENGELLEDİK"

Servis öncesinde, servis sırasında, elektronik olarak ve gizli yolcu denetimleriyle yaptığımız tüm çalışmalar neticesinde yüzde 98 sefer gerçekleştirme oranına ulaştık. Dünyada bir ilk olarak İETT'nin 12 farklı garajında kurulan Teknik Muayene İstasyonlarında tam dijitalleşme sağladık. 16 ana başlıkta ve 170 farklı parametrede değerlendirilen işlemlerin dijital ortama kaydedilmesi sayesinde yıllık yaklaşık 100 bin kağıdın israf edilmesinin de önüne geçtik. İkitelli Garajı'nda hayata geçirdiğimiz Motor Test Merkezi'nde sadece 1 yılda tam 373 motoru test ettik. Bu sayede olası risklerin yüzde 23'ünü de engellemiş olduk. 2026 yılında İETT kaptanlarımıza ve çalışanlarımıza yaklaşık 154 bin saat eğitim verilmesini sağladık. Günlük ve periyodik bakımlar sayesinde her 10 bin kilometredeki sefere etki eden arıza sayımızı 3,43'ten 3,09'a düşürerek yüzde 10'luk bir iyileşme sağladık.

"70 KM HIZ LİMİTİ VE YILLIK 3 MİLYON DENETİM İLE KAZA ORANI YÜZDE 46 AZALDI"

Kaza kök neden analizlerine göre dünyanın birçok bölgesinde trafik kazalarının yüzde 90'ından fazlasının sürücü kaynaklı olmasını da göz önüne alarak; İstanbul'da otobüsler için şehir içi hız limitleri, yolun niteliğine göre 90 ve 95 km olsa da İETT araçları için maksimum hız limitini saatte 70 km'yi aşmayacak şekilde düzenledik ve uygulamaya geçtik. Uygulamaya başladığımız 70 km hız limiti başta olmak üzere, aldığımız ek önlemler, verdiğimiz eğitimler ve her alanda yaptığımız yıllık 3 milyon denetim ile İETT'nin milyon kilometre başına kaza sayılarını da hızla azalttık. İstanbul'da son 7 yılda araç sayısı yüzde 50'nin üzerinde artmasına rağmen İETT kaza oranı tam yüzde 46 oranında azalmıştır.

"17 ÜLKEDEN 123 TEMSİLCİ AĞIRLADIK, OKULLARDA 12 BİLGİSAYAR LABORATUVARI KURDUK"

Aralarında İsviçre, İngiltere, Fransa, Ukrayna, Azerbaycan, Yunanistan ve Amerika Birleşik Devletleri gibi 17 farklı ülkeden 123 toplu ulaşım temsilcisi ile bir araya geldik. Aktif olarak kullanılmayan bilgisayarları modernize ederek Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarımızda bilgisayar laboratuvarları kuruyoruz. Bu anlayışla İstanbul'da Esenler, Eyüpsultan, Kartal ve Küçükçekmece ilçeleri ile Sakarya ilinde olmak üzere toplam 5 farklı bilgisayar laboratuvarını gençlerimizin hizmetine sunduk. Son 3 yılda kamu kurumlarında hizmete sunduğumuz bilgisayar laboratuvarı sayımız 12'ye ulaştı. Ayrıca sadece 2026 yılında spordan sanata birçok organizasyon için 2 bin 850 araç tahsisi gerçekleştirdik. Antalya'da gerçekleştirilen COP31'e 20 otobüs ve 38 personelimiz ile katılarak ulaşım desteği sağladık. Son bir yıldaki başarılı çalışmalarımız ulusal ve uluslararası farklı otoritelerce değerlendirildi ve 8 farklı alanda ödülle taçlandırıldı.

"İHALELERİN YÜZDE 95'İNİ AÇIK İHALE İLE GERÇEKLEŞTİRDİK, GİDERLERİ KARŞILAMA ORANI YÜZDE 32'YE GERİLEDİ"

2026 yılında ilana çıkan ihalelerimizin yüzde 95'ini açık ihale ile yetkin, tüm firmaların katılabileceği şekilde gerçekleştirdik. Kamu İhale Kurumu'nun verilerine göre Türkiye'deki kamu kurumlarının açık ihale ortalaması yüzde 63 seviyesindedir. Motorin alımlarında bir ticari işletme ya da bir şahıs gibi hem KDV hem de ÖTV ödemekteyiz. 2018 yılında 5 lira seviyesinde olan motorin fiyatı yaklaşık yüzde 1.600 artışla 95 lirayı da aşmıştır. İETT filosunda en fazla bulunan 12 metre uzunluğundaki dizel yakıtlı bir solo otobüsün alım maliyeti 2018 yılında 141 bin euro iken, 2026 yılında yüzde 125 artışla bugün 317 bin euro seviyesine gelmiştir. Türk lirası bazında ise bu artış yüzde 2000 seviyelerindedir. Gelirleri sadece yolculuk ücreti olan İETT'nin giderleri karşılama oranı 2018 yılında yüzde 58'iken, günümüzde yüzde 32 seviyelerine kadar gerilemiştir.

"230 MİLYON ÜCRETSİZ YOLCULUĞUN 18,5 MİLYAR LİRALIK MALİYETİNİ İBB TEK BAŞINA ÜSTLENDİ"

Gerçekleştirdiğimiz yolculukların detayına baktığımızda yüzde 17'si ücretsiz, yüzde 33'ü öğrenci, yüzde 4'ü sosyal, yüzde 46'sı ise tam ve abonman biletli olduğu görülmektedir. Yani İETT'nin gerçekleştirdiği yolculukların yarısından daha azı tam biletli yolculuklardır. 2026'nın ilk 10 aylık döneminde 49 milyonu resmi tatiller, 19 milyonu Anne Kart ile yolculuklar ve 162 milyonu 65 yaş üstü ve diğer ücretsiz kartlarla olmak üzere toplam 230 milyon ücretsiz yolculuk gerçekleştirdik. Bunun toplam maliyeti yaklaşık olarak 18 buçuk milyar liradır ve bu maliyeti tek başına İstanbul Büyükşehir Belediyemiz üstlenmiştir. İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü olarak yüce meclisimizin takdiri ve onayıyla 2027 yılında 103 milyar liralık bütçemizi, İstanbul'un ulaşımına, güvenliğine ve geleceğine hizmet etmek için kullanacağız. 2027 yılı için teklif ettiğimiz 103 milyar liralık bütçe; daha güvenli araçların, daha erişilebilir durakların, daha güçlü bir İETT'nin ve İstanbul'a kesintisiz hizmetin bütçesidir."