Kolostomi, kalın bağırsağın bir ucunun ya da bir bölümünün karın duvarına açılan bir delikten dışarıya ağızlaştırıldığı cerrahi işlemdir. Bu açıklığa tıp dilinde "stoma" deniyor. Stoma genellikle pembe-kırmızı renkte, nemli ve ağrısız bir dokudur. Kolostomi yapılan kişilerde dışkı, stoma aracılığıyla karın üzerine yapıştırılan kolostomi torbasına geliyor.
Kolostomi torbası, kalın bağırsağın ya da makatın normal işlevini yerine getiremediği ya da iyileşme sürecinde dinlendirilmesi gerektiği durumlarda takılıyor. Kolostomi gerektirebilecek başlıca durumlar şunlar:
Kalın bağırsak ve rektum (makat) kanserleri
Divertikülit gibi ağır bağırsak iltihapları ve bunlara bağlı delinmeler
Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi iltihabi bağırsak hastalıkları
Karın bölgesindeki ateşli silah ya da kaza kaynaklı yaralanmalar
Makat bölgesindeki ağır yaralanmalar ve enfeksiyonlar
Bebeklerde görülen doğuştan anüs yokluğu ya da Hirschsprung hastalığı gibi bozukluklar
KOLOSTOMİ KALICI MI?
Kolostomi, hastanın durumuna göre geçici ya da kalıcı olabiliyor.
Geçici kolostomi: Bağırsağın iyileşmesi için belirli bir süre dinlendirilmesi gereken durumlarda uygulanıyor. İyileşme tamamlandıktan sonra genellikle birkaç ay içinde yapılan ikinci bir ameliyatla bağırsak yeniden birleştiriliyor ve kolostomi kapatılıyor.
Kalıcı kolostomi: Makatın ya da bağırsağın bir bölümünün tamamen çıkarılması gerektiği durumlarda, örneğin makata çok yakın yerleşimli bazı tümörlerde uygulanıyor. Bu hastalarda kolostomi ömür boyu kalıyor.
KOLOSTOMİ ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Kolostomi, kalın bağırsağın hangi bölümünden yapıldığına göre farklı isimler alıyor:
Asendan kolostomi: Kalın bağırsağın sağ tarafındaki çıkan kolondan yapılıyor.
Transvers kolostomi: Kalın bağırsağın karın üst kısmında yatay seyreden bölümünden yapılıyor.
Desendan kolostomi: Kalın bağırsağın sol tarafındaki inen kolondan yapılıyor.
Sigmoid kolostomi: Kalın bağırsağın son bölümüne yakın sigmoid kolondan yapılıyor ve en sık uygulanan türler arasında yer alıyor.
KOLOSTOMİ İLE İLEOSTOMİ ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Kolostomi kalın bağırsaktan, ileostomi ise ince bağırsağın son bölümü olan ileumdan yapılıyor. Kolostomide dışkı daha katı kıvamda olurken, ileostomide daha sıvı kıvamda olabiliyor.
KOLOSTOMİ TORBASI NASIL KULLANILIR?
Kolostomi torbası, stomanın etrafındaki cilde yapıştırılan özel bir aparatla vücuda sabitleniyor. Torbalar tek parçalı ya da iki parçalı olabiliyor. Torbanın düzenli olarak boşaltılması ya da değiştirilmesi, stoma çevresindeki cildin temiz ve kuru tutulması gerekiyor. Hastalar, kullanım konusunda stoma hemşireleri tarafından eğitiliyor.
KOLOSTOMİ İLE NORMAL HAYAT SÜRÜLÜR MÜ?
Kolostomi yapılan kişilerin büyük bölümü, uyum sürecinin ardından günlük hayatına devam edebiliyor. Doktor önerileri doğrultusunda çalışma, seyahat, spor ve sosyal yaşam sürdürülebiliyor. Kolostomi torbaları giysilerin altından genellikle fark edilmiyor. Ağır kaldırma ve beslenme gibi konularda doktor ve stoma hemşiresinin önerilerine uyulması önem taşıyor.
KOLOSTOMİDEN SONRA NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Kolostomi sonrasında stoma çevresindeki ciltte kızarıklık, tahriş, kanama, stomanın renginde koyulaşma ya da dışarı sarkma gibi belirtiler görülmesi halinde vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerekiyor. Gaz ve koku oluşumunu azaltmak için beslenme düzenine dikkat edilmesi, bol su tüketilmesi ve yiyeceklerin iyi çiğnenmesi öneriliyor.




