Haliç Üniversitesi, Avrupa futbolunda sporcu yaralanmalarının maç ve sezon içindeki zamanlamasını içeren araştırmasının sonuçlarını paylaştı.
Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Haliç Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Spor Yöneticiliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Taner Karaman
Springer Nature bünyesinde yayımlanan ve SCI-E kapsamında "Q1" kategorisinde yer alan BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation dergisinde çıkan "Avrupa Futbolunda Maç Sırasında Meydana Gelen Yaralanma Eğilimlerinin Analizi ve Veri Odakli Spor Yönetimi Yaklaşımı Aracılığıyla Yönetimsel Çıkarımlarin Değerlendirilmesi" başlıklı makalede araştırma ekibi, 44 farklı lig ve kupa organizasyonunda oynanan 74 bin 26 maçı, 1333 kulübü ve 13 bin 170 futbolcuya ait 34 bin 645 yaralanma kaynaklı oyuncu değişikliği kaydını analiz etti.
Buna göre, sakatlık nedeniyle yapılan oyuncu değişikliklerinin yüzde 65'i ikinci yarıda, en yüksek oranı ise yüzde 24,2 ile maçın son 15 dakikasında gerçekleşiyor. Sakatlanan oyuncuların oyundan çıktıktan sonra kaçırdığı toplam süre, yaklaşık 13 bin 650 maça denk gelen 1 milyon 228 bin dakikayı aşıyor.
Araştırma verileri, yaralanmaların sonbaharda arttığı yönündeki kanının oynanan maç sayısı hesaba katıldığında geçerliliğini yitirdiğini ortaya koyuyor. Ham rakamlar, yaralanmaların ekim ile aralık ayları arasında zirve yaptığına işaret etse de maç başına sıklık değerlendirildiğinde en yüksek oran, sezonun son aylarında kaydediliyor. Sonbaharın sakatlık dönemi olarak öne çıkan ekim ayı ise bu hesaplamada 12 ay içinde 7. sırada bulunuyor.
Çalışma bulguları, yaralanma kaynaklı oyuncu değişikliklerinin zamanla maçın ilerleyen dakikalarına kaydığını ortaya çıkarıyor. Ortalama değişiklik dakikası 2012-2013 sezonunda 48,1 iken, 2024-2025 sezonunda 58,8 seviyesine yükseliyor. Söz konusu değişim büyük ölçüde 2018-2019 ile 2021-2022 sezonları arasında gerçekleşirken, sonrasında sabitlendi.
İncelenen 13 yıllık süreçte, en fazla sakatlık kaynaklı oyuncu değişikliği kaydı bulunan ilk 15 Avrupa kulübü arasında 4 Türk temsilcisi yer alıyor.
Toplam 1333 kulübün kayıtlarına dayanan ve oynanan toplam maç sayısının da etkileyebileceği sıralamada, İtalya'nın Lazio kulübü 296 kayıtla ilk sırada bulunuyor.
Listede Beşiktaş 259 kayıtla ikinci, Trabzonspor 244 kayıtla Arsenal ile beşinci, Fenerbahçe 225 kayıtla dokuzuncu, Galatasaray ise 210 kayıtla Valencia ile on üçüncü basamakta yer alıyor. Sıralamada Borussia Dortmund, Bayern Münih, Real Madrid ve Manchester United gibi Avrupa kulüpleri de bulunuyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Taner Karaman, araştırmanın kulüp yönetimleri açısından önemli sonuçlar taşıdığını belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Futbolcu sağlığının korunması yalnızca tıbbi bir konu değil. Kadro planlaması, oyuncu rotasyonu, fiziksel yük yönetimi ve kulüplerin sportif sürdürülebilirliği açısından da ele alınması gerekiyor. Araştırmamız, sporcu yaralanmalarının oynanan maç sayısına göre izlenmesi gerektiğini gösteriyor. Kulüplerin kondisyon, rotasyon ve oyuncu değişikliği planlamasını özellikle maçın ve sezonun son bölümlerine göre yapması, hem oyuncu sağlığını hem de takımın performansını korumak açısından kritik önem taşıyor."





