Vücuttan seken topun penaltı olup olmayacağı, Uluslararası Futbol Birliği Kurulu'nun (IFAB) belirlediği elle oynama kurallarına göre değerlendiriliyor. Kurallarda belirleyici olan, topun ele çarpmasından çok, oyuncunun kolunun doğal pozisyonda olup olmadığı ve vücudu doğal olmayan şekilde büyütüp büyütmediği. Topun oyuncunun kendi vücudundan sekmesi ise hakemin değerlendirmesinde dikkate alınan önemli bir unsur. Hücum oyuncuları için ise kural farklı işliyor. Elle oynamada hangi durumlarda penaltı verilir? Tüm detaylar haberimizde…
Vücuttan sekerek ele veya kola çarpan top, her durumda penaltı sayılmıyor. Hakemler bu tür pozisyonlarda öncelikle oyuncunun kolunun nerede olduğuna bakıyor. Kol vücuda yakın ve doğal konumdaysa, top oyuncunun kendi vücudundan sekip eline gelse bile genellikle elle oynama verilmiyor. Ancak oyuncunun kolu vücudundan açık, omuz hizasının üzerinde ya da vücudu doğal olmayan şekilde büyütecek bir konumdaysa, top vücuttan sekip gelse bile elle oynama ve ceza sahası içindeyse penaltı kararı verilebiliyor.
ELLE OYNAMA KURALI NE DİYOR?
IFAB'ın Oyun Kuralları'nın 12. maddesine göre bir oyuncunun topa eli veya koluyla bilerek dokunması elle oynama sayılıyor. Bunun yanı sıra oyuncunun eli veya kolu vücudunu doğal olmayan şekilde büyütüyorsa ve top bu bölgeye çarpıyorsa da elle oynama veriliyor. Kolun pozisyonunun, oyuncunun o andaki vücut hareketinin doğal bir sonucu olup olmadığı ve hareketin makul bir gerekçesi bulunup bulunmadığı hakem tarafından değerlendiriliyor.
TOPUN VÜCUTTAN SEKMESİ NEDEN ÖNEMLİ?
Topun oyuncunun kendi ayağından, dizinden ya da başından sekerek eline gelmesi, oyuncunun topun geliş yönünü tahmin etmesini ve kolunu çekmesini zorlaştırıyor. Bu nedenle hakemler, bu tür pozisyonlarda topun ne kadar yakından ve ne kadar beklenmedik şekilde geldiğini de değerlendiriyor. Topun takım arkadaşından ya da rakipten çok yakın mesafeden sekerek gelmesi de benzer şekilde ele alınıyor. Ancak bu durum, kolun doğal olmayan bir pozisyonda olduğu hallerde oyuncuyu otomatik olarak cezadan kurtarmıyor.
KOLUN DOĞAL POZİSYONDA OLMASI NE DEMEK?
Kolun doğal pozisyonda olması, oyuncunun koşma, sıçrama, düşme ya da dönme gibi hareketleri sırasında kolunun vücudun hareketine uygun bir konumda bulunması anlamına geliyor. Örneğin sıçrayan bir oyuncunun dengesini korumak için kollarını hafifçe açması doğal kabul edilebilirken, kollarını omuz hizasının üzerine kaldırarak topun geçeceği alanı daraltması doğal olmayan bir pozisyon olarak değerlendiriliyor. Yere düşen bir oyuncunun vücuduyla zemin arasında kalan koluna çarpan toplarda ise genellikle elle oynama verilmiyor.
KOL İLE OMUZ ARASINDAKİ SINIR NEREDE?
Elle oynama kuralında kolun sınırı da belirlenmiş durumda. Buna göre kolun üst sınırı, koltuk altının alt hizası olarak kabul ediliyor. Topun bu hizanın üzerinde, omuz bölgesine çarpması elle oynama sayılmıyor. Bu hizanın altında kalan kol ve el bölgesine çarpan toplar ise elle oynama kuralı kapsamında değerlendiriliyor.
HÜCUM OYUNCULARI İÇİN KURAL FARKLI MI?
Evet. Hücum oyuncuları için elle oynama kuralı daha katı uygulanıyor. Bir hücum oyuncusu, topa kazara da olsa eli veya koluyla dokunduktan hemen sonra gol atarsa, gol geçersiz sayılıyor. Aynı şekilde topun hücum oyuncusunun eline çarpmasının hemen ardından gol fırsatı doğması durumunda da elle oynama veriliyor. Ancak top kazara ele çarptıktan sonra pas verilmesi ya da belirli bir mesafe kat edilmesinin ardından gol atılırsa, gol geçerli sayılabiliyor.
VAR BU POZİSYONLARA MÜDAHALE EDER Mİ?
Ceza sahası içindeki elle oynama pozisyonları, VAR'ın müdahale edebildiği durumlar arasında yer alıyor. VAR, sahadaki hakemin net bir hata yaptığını düşündüğü pozisyonlarda hakemi uyararak pozisyonu yeniden izlemeye çağırabiliyor. Son karar ise her durumda saha hakemine ait oluyor. Kolun pozisyonuna ve topun geliş biçimine ilişkin değerlendirmeler yorum gerektirdiği için, benzer görünen pozisyonlarda farklı kararlar verilebiliyor ve bu durum tartışmalara yol açıyor.
