Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU), Flock ve benzeri şirketlerin geliştirdiği plaka tanıma sistemlerinden elde edilen verilerle ilgili bazı açıklamalarda bulundu. 2025 yılına kadar uzanan örneklerde, sürücülerin farklı eyaletler arasında seyahat etmesi veya belirli güzergahları sık kullanması polislerin şüphelenmesi için yeterli olabiliyor.
SADECE YOLUNU DEĞİŞTİRDİĞİ İÇİN DURDURULDU
2025'in sonlarında yaşanan bir örnekte, Florida'ya doğru yolculuk yapan bir kadının polis kontrolüne alındığı belirtiliyor. Kadın şoförün bir memurun kullandığı yazılımı gördüğü ve burada hareketlerinin takip edildiğini belirtmiş.
Kendisini FBI ajanı olarak tanıtan bir görevlinin kadının plakasını bir veri tabanında sorguladığı ve kadının başka bir eyaletten gelmesinin durdurulmasına sebep olduğu söyleniyor. Gerekçe ise son seyahatlerinin sistemdeki kayıtlarda gözüken yolculuklarına göre olağan dışı görünmesi sebep olarak gösterilmiş.
Bir başka olayda ise Wisconsin'deki evinden Michigan'a sık sık gidip gelen bir sürücü polis tarafından durduruldu. Yetkililer, Michigan'da esrarın yasal olması nedeniyle, eyalete giriş çıkış yapan kişilerin bu maddeyi yasak olduğu bölgelere taşıyor olabileceğinden şüpheleniyor.
Flock gibi şirketlerin geliştirdiği ALPR kameraları, önlerinden geçen araçların plakalarını otomatik olarak okuyarak merkezi veri tabanlarına aktarıyor. Bu kayıtlar, kolluk kuvvetlerinin farklı bölgelerdeki araç hareketlerini geriye dönük incelemesine imkan tanıyor. Sistemler zaman zaman plakaları yanlış okuyabiliyor ve bazı veri tabanlarında arama yapmak için mahkeme kararı gerekmeyebiliyor.
Teknoloji, suçların aydınlatılması, kayıp kişilerin bulunması ve yasa dışı ticaretle mücadele gibi amaçlarla kullanılıyor. Ancak araçların hareketlerinin uzun süre takip edilebilmesi, kişilerin özel yaşamına ilişkin ayrıntıların da ortaya çıkarılmasına yol açabiliyor. Bazı sistemlerde araçlarla mobil cihazlar arasındaki bağlantıların incelenmesi de mümkün. İşte tüm bu takip sistemi de tartışmaların temelini oluşturuyor.
ACLU'nun dikkat çektiği bir diğer sorun ise kameraların kişisel amaçlarla kötüye kullanılması. Çok sayıda polis memurunun bu sistemleri eski partnerlerini takip etmek için kullandığının tespit edildiği belirtiliyor.
Plaka tanıma sistemleriyle yapılan trafik kontrolleri, polislerin bir aracı durdurmak için yeterli şüpheye sahip olup olmadığı konusunda hukuki tartışmalara neden oluyor. Örneğin ilgili haberde Oklahoma'da bir yargıçın benzer bir trafik kontrolünü anayasaya aykırı buldu. Söz konusu durdurma sırasında ise araçta yaklaşık 41 kilogram metamfetamin ele geçirildiği belirtilmiş.
ABD'deki tartışma, suçlarla mücadelede kullanılan gözetim teknolojilerinin hangi sınırlar içerisinde çalışması gerektiği sorusunu gündeme getiriyor. Özellikle yalnızca seyahat alışkanlıklarının şüpheli kabul edilerek polis kontrolüne gerekçe yapılması, bu sistemlerin denetimine yönelik talepleri artırıyor.
