Sosyal medya platformlarının hızla büyüyen potansiyeli, tehlikeyi de beraberinde getiriyor. Milyar dolarlık teknoloji devleri, daha fazla para kazanmak uğruna gençlerin hayatını tehlikeye atıyor. Çoğu çocuk ve gençlerden oluşan milyonların oynadığı oyunlarda ve izlediği YouTube videolarında; alkol, kumar, uyuşturucu ve cinsel içerikli reklamlarla kötü alışkanlıklar eğlence ve oyun gibi gösterilerek masumlaştırıldı. Hiçbir denetime tabi tutulmayan ve yapay zekâ araçlarının kullanılmaya başlandığı canlı yayınlarda, prim ve haksız kazanç elde etmek isteyen şahıslar kutsal mekânları ve dini ibadetleri dahi oyun malzemesi haline getirdi. Yayınlarda, Kâbe-i Muazzama'nın 3D görselleri kullanılarak "Kâbe Tavaf" adı altında bir etkileşim oyunu kurgulandı. Para karşılığı girilen halaylar, sıra gecelerinin ardından, Şehzade Mustafa anısına cenaze töreni düzenlendi. Törene katılmak için hediye göndermek durumunda kalan kullanıcılar, istismarcıların kurbanı haline geldi.

Tiktok ve YouTube'deki tehlikeye dikkat çeken Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) İletişim Uzmanı Dr. Nazif Kutay Erden bu sistemin 2 büyük tehlikeyi beraberinde getirdiğini vurguladı. Erden, "Eğer bu kontrolsüz gidişata dur denilmezse, toplumun ahlak ve çalışma düzeni bozulacak. Gençler artık okuyup meslek edinerek para kazanmak yerine, ekranda kendini teşhir edip hediye toplayarak kazanç elde etmeyi hedefliyor. Daha fazla para kazanmak için aile mahremiyetinin yok sayıldığı, hatta çocukların ve engelli bireylerin canlı yayınlarda kullanıldığı bu düzen toplumumuzu içeriden çürütüyor. İkinci tehlike ise doğrudan ülke güvenliğidir. Terör örgütleri ve suç çeteleri, bankalara yakalanmadan milyonlarca doları bu yayınlar üzerinden yurtdışına saniyeler içinde aktarabilir hale geliyor" dedi.

BİR KARA PARA ÇARKI
Denetimsiz para trafiklerine dikkat çeken Erden, "Kâğıt üzerinde bu gelirler vergilendiriliyor gibi görünse de arka planda dev bir kara para çarkı dönüyor. Birkaç gün önce Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve MASAK'ın yaptığı operasyonda, TikTok canlı yayınlarındaki hediye sistemi üzerinden tam 1.9 milyar liralık şüpheli para trafiği yakalandı. Suç örgütleri yasadışı yollardan kazandıkları paraları gül, aslan gibi dijital hediyelere çevirip yayıncılara gönderiyor, ardından komisyon kesip nakit olarak geri çekerek parayı aklıyor. Özellikle olağandışı işlem hacimleri ve kısa süre içinde yapılan yüksek tutarlı hediye gönderimlerinin finansal güvenlik açısından dikkatle ele alınması gerekiyor" şeklinde konuştu.

DENETİM MUTLAKA ŞART
Çocukların bu tür zararlı yayınlardan korunması gerektiğinin altını çizen uzman, "Canlı yayınlarda çocukların ticari kazanç amacıyla içerik unsuru hâline getirilmesi, aile mahremiyetinin ihlali ve gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalmaları, üzerinde önemle durulması gereken konular. Türkiye de bu büyük tehlikeyi görerek 1 Kasım itibarıyla önemli bir adım attı. 15 yaş altına sosyal medya yasağı getirildi ve e-Devlet üzerinden yaş doğrulama zorunluluğu başladı. Ancak bu kararın sahada tam sonuç vermesi için sıkı denetim şart. Mevcut hesapların yaş kontrolü için verilen 31 Mart 2027 tarihine kadar sahte hesaplar tek tek kapatılmalı, platformların Türkiye'de yayınlayacağı reklamlara yapay zekâ destekli anlık ön denetim getirilmeli. Çocuklarımızın dijital platformlardaki güvenliğini yalnızca bu şirketlerin inisiyatifine bırakamayız" ifadelerini kullandı.

SİSTEMİN İÇİNE ÇEKİYORLAR
Kastamonu Üniversitesi Yapay Zekâ Çalışmaları Koordinatörü Prof. Dr. Tunay Kamer, SABAH'a yaptığı değerlendirmede sosyal mecralardaki reklamlarla yasadışı bahis, alkol, uyuşturucu gibi alışkanlıkların çocukların karşısına oyun ve eğlence gibi çıkarıldığını ve bu reklamlarla büyüyen gençlerin sistemin içerisine çekildiği anlattı.

'DÜNYA SERT ÖNLEMLER ALIYOR'
Dünya artık çocukları korumak için sert önlemler alıyor. Avrupa Birliği (AB) çıkardığı yeni yasayla 18 yaş altına yönelik özel reklamları tamamen yasakladı. Kurallara uymayan teknoloji şirketlerine, yıllık gelirlerinin yüzde 6'sına varan dev para cezaları kesmeye başladı. Fransa 15 yaş altına sosyal medyayı yasaklamak ve okullardaki telefon yasağını liselere yaymak için harekete geçti. Avrupa genelinde çocukları ekrana kilitleyen ve bağımlılık yapan algoritmalar kısıtlanıyor. İngiltere ise çocuklara zararlı içerik gösteren platform yöneticilerine hapis cezası getirdi.