Pro Creative ve Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliğinin (MESAM) ortak çalışmasıyla hazırlanan "Yapay Zeka ve Türkiye Müzik Endüstrisi" araştırmasının sonuçları kamuoyuna duyuruldu.
Kültür ve Turizm Bakanlığının katkılarıyla hayata geçirilen ve kitaplaştırılan çalışma, 1170 müzik profesyonelinin katılımıyla eser sahiplerinin yapay zekaya bakışını ve sektördeki dönüşümü ele alıyor.
Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) düzenlenen toplantıda konuşan MESAM Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül, Türkiye'nin yapay zeka alanında önemli aksiyonlar aldığını ve bu alanda kendilerinin de kurum olarak önemli çalışmalara imza attıklarını söyledi.
MESAM'ın yapay zeka için öncü bir rol oynadığını dile getiren Ergül, şunları kaydetti:
"Biz yapay zekayla ilgili hemen harekete geçtik, bir genel kurul tertip ettik ve yetki aldık. Önemli isimlerin yer aldığı bir bilim kurulu kurduk. Bu kuruldaki isimler gönüllü olarak dünyadaki gelişmeleri takip ettiler. Dünyada yapay zekayla ilgili aksiyon alan iki kurum vardı. Bunlardan birisi de Türkiye'de MESAM ve MÜ-YAP oldu. Bu süreçte yapay zeka alanında önemli çalışmalar yaptık. Kapsamlı bir yapay zeka sempozyumu düzenledik. Düzenlediğimiz sempozyuma Uluslararası Söz Yazarları ve Besteciler Konfederasyonu (CISAC) büyük ilgi gösterdi ve sitesinde bu etkinliğine önemli bir yer verdi."
Ortaya çıkan her yeniliğin olumlu ve olumsuz etkilere sahip olduğuna dikkati çeken Ergül, "Yeniliklere direnmemek gerekiyor. Yapay zekadan korkmak yerine ilkelerini konuşmak önem taşıyor. Türkiye, bugüne kadar önemli sözleşmelerin altına imza atmış durumda ve bu noktada müzisyenlerin bu durumu bir korkuya dönüştürmemesi gerekiyor. Yapay zeka yoktan bir şey var etmiyor. Ortaya izinsiz olarak bir sentez sunuyor. Bir telif bedeli var ve bunu ödemesi gerekiyor. Ortaya çıkan problemler de bu bedelin ödenmemesinden kaynaklanıyor." diye konuştu.
Ergül, MESAM olarak yapay zekanın ortaya çıkardığı sorunlar için bir model önerisinde bulunduklarını da dile getirerek, şöyle devam etti:
"Biz yapay zeka için 'Genişletilmiş Zorunlu Lisanslama Modeli'ni hazırladık ve hükümetimize bu modeli sunduk. Bu modelle sahada, 'Yapay zeka müziği kullanıyorum.' bahanelerinin önüne geçeceğini düşünüyoruz. Şu anda meslek grupları olarak bundan sonraki alınacak aksiyonlar için önemli kararlar aldık ve bunları uyguluyoruz. Türkiye şu anda, en fazla telif toplayan ülkeler arasında 32. sırada yer alıyor. Ama bu noktada ilk 20'nin içine girebileceğini düşünüyoruz. Biz müzik sektörü ve müzik birlikleri olarak gelişmeler yaşadık, önemli badireler atlattık. Ama her zaman bir umut ışığı görmüşüzdür ve oraya doğru yol almışızdır. Bugün ise sadece bir umut ışığı değil, güneşi görmekteyiz."
"Her dönüşüm, beraberinde önce bir kaos sonrasında ise bir entegrasyon süreci getirdi"
Pro Creative Kurucusu avukat Sertaç Oğul ise çalışmanın yalnızca bir araştırma raporunu tanıtmak amacıyla kaleme alınmadığını, aynı zamanda müzik endüstrisinin geleceğine ilişkin önemli bir tartışmaya Türkiye'den katkı sunmayı amaçladığını belirtti.
Yapay zekanın müzik üretimine etkilerine dair Oğul, "Yapay zeka, üretim süreçlerimizi değiştiren, iş yapış biçimlerimizi dönüştüren ve giderek ekonomik ilişkilerimizi şekillendiren yıkıcı bir teknoloji olarak hayatımıza girdi. Bu dönüşümün en yoğun hissedildiği alanlardan biri de hiç kuşkusuz müzik endüstrisi. Her dönüşüm, beraberinde önce bir kaos sonrasında ise bir entegrasyon süreci getirdi. Ancak bugün karşı karşıya olduğumuz gelişmenin önemli bir farkı var." değerlendirmesini yaptı.
Oğul, yapay zekanın yalnızca müziğin nasıl üretildiğini değiştirmekle kalmadığını, müziği kimin ürettiği, üreticiliğin nasıl tanımlandığı ve ortaya çıkan ekonomik değerin kime ait olduğu gibi temel soruları da yeniden gündeme getirdiğini ifade etti.
Bu yılın mart-temmuz döneminde MESAM üyesi 1170 kişinin katılımıyla kapsamlı bir anket gerçekleştirdiklerini aktaran Oğul, şunları anlattı:
"Katılımcılara yapay zekayı ne kadar tanıdıklarını, hangi alanlarda kullandıklarını, teknolojinin sunduğu fırsatları nasıl değerlendirdiklerini ve geleceğe ilişkin hangi kaygıları taşıdıklarını sorduk. Ortaya çıkan tablo, Türkiye'deki müzisyenlerin yapay zekaya kayıtsız kalmadığını bizlere gösteriyor. Müzisyenlerimiz fırsatın da riskin de farkında. Bir yanda üretim süreçlerini kolaylaştıran, yeni üretici olanaklar sunan, zaman ve maliyet avantajı sağlayan teknolojiler var. Diğer yanda ise eserlerin izinsiz kullanılması, ses klonlama, ekonomik hak kayıpları, şeffaflık eksikliği ve insan emeğinin değersizleşmesi gibi ciddi endişeler bulunuyor. Araştırmamızın ortaya koyduğu en önemli sonuçlardan biri, bu iki yaklaşımın birbirini dışlamadığı. Bir müzisyen, yapay zekanın sunduğu üretici imkanlardan yararlanmak isterken, aynı zamanda kendi eserinin izinsiz kullanılmasına karşı çıkabilir."
Etkinlikte Prof. Dr. Burcu Yıldız'ın moderatörlüğünde Prof. Dr. Erkan Saka, Doç. Dr. Muhammed Furkan Akıncı, Aykut Gürel ve avukat Sertaç Oğul'un katılımıyla "Yapay Zeka ve Müzik" başlıklı bir panel de gerçekleştirildi.
Türkiye müzik endüstrisinin geleceğine ilişkin verilerin paylaşıldığı panelde, Türkiye'de gerçekleştirilen en kapsamlı araştırmalardan biri olarak nitelendirilen çalışmanın bulguları aktarıldı. Panelde ayrıca müzik sektörünün tüm paydaşlarına ortak akıl çerçevesinde hareket etme ve acil eylem planı oluşturma çağrısı yapıldı.
