Dünyanın 15 ülkesinden veri toplayan ve şimdiye kadar 25 bin kişiye ulaşan sistemin Türkiye’de yaygınlaşması için ustalarla bire bir iletişim ve sosyal medya reklamları kullanılıyor.

Sosyal medyada paylaşılan videolarda ustaların yaptıkları işleri kamera karşısında göstererek sistemlerin eğitilmesine katkı sağladığı belirtiliyor. Bu meslek gruplarına saatlik 750 TL, ev temizliği ve yemek yapımı gibi işler içinse 100 TL ödeniyor.

Video paylaşan bir kişi, bugüne kadar 20 bin saatlik veri toplandığını ve bu çalışmalar için toplam 10 milyon TL ödeme yapıldığını duyurarak yeni ustalar aradıklarını söylüyor. Bir başka inşaat ustası ise bu sistem sayesinde ek gelir elde ettiğini belirterek yeni ustalar arıyor.

Yapay zekayı eğitme işi, ustaları ikiye böldü. Sosyal medyada yapılan yorumlardan bazıları şöyle:

■ Şimdi hem para kazanıyor hem çalışıyorsun. 5 sene sonra hem para kazanamayacaksın hem çalışamayacaksın.

■ Ben bir kuaförüm. Robota geleceğimi satmam. Gençler gelsin, ücretsiz öğretirim.

■ Sanki biz yapmasak yapay zekâ öğrenmeyecek. O yüzden ne kazansak kâr.

■ Gerçek ustalar yaptığı işi çırağından bile gizler.

■ Sen yıllarca çalıştın, onlar bedavadan usta olacak. 

Müşteri operasyon uzmanı olduğunu belirten bir kişi ise paylaştığı videoda kendi işini yapay zekâya öğrettiğini ve bir ay boyunca sistemi eğittiğini anlattı. Ardından işten çıkarıldığını ve görevini yapay zekânın devralacağını kaydetti. Genç çalışan, katıldığı iş görüşmesinin de yapay zekâ tarafından gerçekleştirildiğini belirterek “İşimi alan da robot, bana iş verecek olan da robot” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Barış Erdoğan: Ciddi bir çelişki var. İşçiler bugün gelir elde etmek için kendi işlerini kaydediyor ama aynı zamanda gelecekte kendilerinin yerini alabilecek teknolojilerin geliştirilmesine katkıda bulunuyorlar.

Üstelik yapay zekâya aktarılan şey yalnızca el ve vücut hareketleri değil. Daha önce büyük ölçüde ustanın sahip olduğu bilgi, artık teknoloji şirketlerinin elinde de birikmeye başlıyor. İşçilerin bu sürecin sonuçlarını ne kadar bildikleri ise ayrı bir mesele. Bazıları riskin farkında. Fakat geçim sıkıntısı yaşayan bir insan için bugün kazanacağı para, yıllar sonra karşılaşabileceği işsizlik riskinden daha önemli. İşçilerin bilgi ve deneyimleri sayesinde şirketlerin verimliliği artarken aynı işçiler işlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir. Kazanç şirketlere, işsizlik riski çalışanlara kalırsa burada ciddi bir toplumsal adaletsizlik ortaya çıkar.

Evlere temizliğe gidenler de evin özel alanlarında kamera ile çekim yapıyor. Ancak bu durumun önemli etik ve hukuki riskleri bulunduğuna dikkat çeken Avukat Fatih Beyguoğulları “Bu süreçte yalnızca ev işlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin görüntüler değil; kişilerin yaşam alışkanlıkları, günlük rutinleri, aile ilişkileri, özel yaşam alanları ve kişisel verileri de işlenebilmekte. Yapay zekâ tabanlı şirketler elde ettikleri verilerin yapay zekâ modellerini eğitmek amacıyla işlenebileceğine dair açık, şeffaf bir bilgilendirmede bulunmalı, bunun için ilgili kişilerden onay almalıdırlar” dedi. Beyguoğulları, şirketlerin yatak odası, banyo ve benzeri mahrem alanlardan kesinlikle görüntü alınmayacak şekilde mekanizmalar geliştirmesi gerektiğine dikkat çekti.