Anadolu Ajansının "Asırlık Mektepler" dosyasının bu bölümünde, inşasına 1910 yılında başlanan ve 1915'te "Mekteb-i Nisa" adıyla eğitim öğretime başlayan Ziya Gökalp İlkokulunun tarihsel gelişimi ve eğitim mirası anlatıldı.

Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde Darülmuallimat Kız Öğretmen Okulu olarak inşa edilen tarihi bina, ilk yıllarında "Mekteb-i Nisa" adıyla eğitim öğretime açıldı.

Daha sonra 1928'de ilkokula dönüştürülen kuruma, ünlü fikir ve siyaset adamı, şair ve yazar Ziya Gökalp'in adı verildi.

Diyarbakır'a özgü bazalt taşından inşa edilen okul, yıllar içerisinde çeşitli onarım ve düzenlemelerden geçti.

1962 yılında gerçekleştirilen kapsamlı onarımda binanın çatısı ve ikinci kat döşemeleri değiştirildi. 1966'da okulun doğusunda bulunan ve belediyeden devralınan otel binası daha sonra yıkılarak bulunduğu alan bahçeye dönüştürüldü. 1969'da ise tarihi binanın güneyine iki katlı bir derslik ilave edildi.

Siyasetçi, akademisyen, şair, yazar ve gazeteci başta olmak üzere farklı alanlarda tanınmış çok sayıda kişinin eğitim gördüğü okul, yetiştirdiği isimlerle kentin tarihinde iz bıraktı.

Geçmiş dönemlere ait belge ve fotoğrafların muhafaza edildiği arşive de sahip olan okul, mezunlarının hatıralarını yaşatıyor.

Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen eğitim gördükleri okulu ziyaret eden mezunlar, eski fotoğraflarını inceleyerek öğrencilik yıllarını yad ediyor.

Bir asrı aşan geçmişinde eğitim amacıyla kullanılan tarihi yapı, günümüzde de ilkokul ve ortaokul olarak eğitim öğretim faaliyetlerini sürdürüyor.

"Tarih kokan okulumuz birçok ünlü düşünüre kapılarını açmıştır"

Ziya Gökalp İlkokulu/Ortaokulu Müdürü Mustafa Bozkuş, AA muhabirine, okulun 1915'te Mekteb-i Nisa adıyla eğitim öğretime başladığını söyledi.

Daha sonra 1928'de ilkokula çevrildiğini ve ünlü fikir ve siyaset adamı, şair ve yazar Ziya Gökalp'in adının verildiğini belirten Bozkuş, şöyle dedi:

"Okulumuz Diyarbakır'ın orijinal bazalt taşlarından yapıldı ve 111 yıldır kesintisiz eğitim öğretim veren Türkiye'deki ender okullardan biridir. Okulumuzda dönemsel olarak restorasyon çalışmaları yapılmış olsa dahi ana binasında herhangi bir değişiklik olmamıştır. Diyarbakır'ın kültürünü, tarihini yansıtan 100 yılı aşkın süredir ayakta duran bir eğitim öğretim kurumudur."

Okulda şu anda ilkokul ve ortaokul olmak üzere 750 öğrencinin eğitim gördüğünü ifade eden Bozkuş, okulun geçmişten bugüne akademik, sanat ve sportif alanlarda da başarılar elde ettiğini dile getirdi.

Okuldan birçok kişinin mezun olduğunu ifade eden Bozkuş, şunları kaydetti:

"Tarih kokan okulumuz birçok ünlü düşünüre kapılarını açmıştır. Geçmişten geleceğe uzanan bu köprü şu anda mevcut olan yüzlerce öğrencimize de bir örnek teşkil etmiştir. Bu şekilde de akademik başarı yönünden öğrenciler için bir yol haritası belirlemiştir. Yurt dışında ve ülkemizde yaşayan, okulumuzdan mezun olmuş öğrencilerimiz zaman zaman bizleri ziyaret etmekte, anı defterimizi görmekte ve kendi fotoğraflarını görünce de bayağı duygusal anlar yaşamaktayız. Geçen gün yurt dışından gelen 80 yaşındaki profesör bir hocamız burada bizimle beraber eski fotoğraflarına baktı ve hüngür hüngür ağladı."

"Burası sadece bir bina değil, kentin hafızasıdır"

Eğitim gördüğü okulda bir dönem İngilizce öğretmeni olarak görev yapan eğitimci, yazar İbrahim Evirgen de Ziya Gökalp İlkokulunun çok sayıda şair, yazar, bilim insanı, gazeteci ve fikir insanı yetiştirdiğini söyledi.

Evirgen, "Ben de bu okulda hem öğrenci olarak eğitim gören hem de öğretmen olarak çalışan şanslı kişilerden biriyim. 50 yıl önce bu okulda okumaya başladım daha sonra 2000'de İngilizce öğretmeni olarak görev yaptım. 5 yıl bu tarihi okulda eğitim verdim. Bu okuldan mezun olan hemen hemen herkes yüksek mevkilere geldi ve güzel meslek sahibi oldu." dedi.

Geçmişte Ziya Gökalp İlkokulunun kentin en değerli, kaliteli ve disiplinli okullarından biri olduğunu dile getiren Evirgen, çok kaliteli öğretmenlerin okulda eğitim verdiğini söyledi.

Sık sık okulu ziyaret edip eski anıları yad ettiklerini belirten Evirgen, şunları aktardı:

"Burası sadece bir bina değil, kentin hafızasıdır. Bu kadim okulda yetişen insanlar zaman zaman buraya gelmekte, burayı ziyaret etmekte, bir müze gibi burayı keşfetmeye çalışmaktadır çünkü bu merdivenlerde, bu koridorlarda ve okuduğum bu sınıfta çok anımız var. Anılarımız kaldı. Bu kadim kentin güzel okulunun değerli şahsiyetler yetiştireceğine vesile olacağına inanıyorum."

"Sınıfları gezdik, çok duygulandık"

Mezun olduğu okulu ziyarete gelen Diyarbakır Kültür, Turizm ve Musiki Derneği Başkanı Kenan Aksu ise 1972'de mezun olduğu okulda çok sayıda hatırası bulunduğunu söyledi.

Okulun, geçmişte bölgenin en önemli okullarından biri olduğunu dile getiren Aksu, şöyle konuştu:

"Arşivlere baktığımızda buradan mezun olan öğrenciler, siyaset, devlet yönetimi veya değişik iş kollarında çok önemli görevlerde bulundu. Özellikle sportif ve kültürel bakımından Ziya Gökalp İlkokulu o zaman Diyarbakır'da en önemli okuluydu. Bölgede çok önemli bir okuldu. Hocalarımızla tanıştık, sınıfları gezdik, çok duygulandık. İnşallah bu okulun öğrencileri daha önceki mezun olan öğrenciler gibi devletin en üst kademelerinde daha önemli yerlerde yer edinirler."