Koruma kararlarının uygulanması, şüpheli kadın ölümlerinin aydınlatılması ve şiddete maruz kalan kadınların destek mekanizmalarına erişebilmesi bu yıl da kadına yönelik şiddetle mücadelenin temel başlıkları arasındaydı. 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü öncesinde Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun son 10 aylık raporlarına ve Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı’nın 2025 verilerine baktık. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın kadına şiddetle mücadele konusunda önümüzdeki yıllara yönelik planlarını öğrendik.

Yarıdan fazlası ateşli silahla öldürüldü

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun (KCDP) dijital arşivi Anıt Sayaç, 2008’den bu yana erkek şiddeti sonucu hayatını kaybeden kadınlara ilişkin bilgileri kaydediyor. Sayaçta kadınların isimlerinin yanı sıra olayın faili, kadının öldürülme biçimi ve yeri, koruma talebi olup olmadığı gibi bilgilere de yer veriliyor. Platformun 2026’nın ilk 10 ayına ilişkin açıklanan aylık raporlarına göre bu yıl 244 kadın öldürüldü, 285 kadının ölümü şüpheli olarak kayda geçti. Şüpheli kadın ölümlerinin sayısı, kadın cinayetlerini geçti. Faili belli olaylarda 93 kadın evli olduğu erkek tarafından öldürüldü. Kadınların en çok öldürüldüğü yer geçen yıl olduğu gibi yine evleriydi. Evinde öldürülen kadınların oranı en yüksek, yüzde 73’le ocak ayındaydı. Öldürülme yöntemlerine bakıldığında ateşli silahların ilk sırada olduğu görülüyor. 244 kadından 136’sının ateşli silahla yaşamını yitirdiği kaydedildi. Bu, kadın cinayetlerinin yaklaşık yüzde 56’sı demek.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan, 5 hedef, 15 strateji ve 130 faaliyetten oluşan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele V. Ulusal Eylem Planı da bu yıl uygulanmaya başladı. Planın somut adımlarından biri, şiddet risk haritalarında riskin yoğunlaştığı bölgelerde mahalle buluşmaları düzenlemek. Bu buluşmalarda kadınlara yasal hakları ve başvuru yolları anlatılıyor; güvenlik, sağlık, sosyal hizmet ve adalet kurumlarının görevleri hakkında bilgi veriliyor. Planın hedeflerinden biri de kadınlara yönelik psikolojik desteğin daha sistemli hale getirilmesi. Şiddetin travmatik etkileriyle baş etmeye ve iyileşme sürecine destek olmak üzere bireysel ve grup danışmanlığını kapsayan yüz yüze ve çevrimiçi programlar hazırlanıyor. Takvimde modüler destek programının 2027’de oluşturulması, 2028’deyse 200 personele eğitim verilmesi var.

Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı’nın raporuna göre 2025’te vakfa ilk kez ulaşan 1.029 kadınla toplamda 2 bin 215 görüşme yapıldı. Geçmiş yıllarda başvuran 155 kadınla da 731 görüşme gerçekleştirildi. İlk kez başvuran kadınların yüzde 87,6’sı kendisi, 128 kadın adınaysa başka kişiler başvuru yaptı. Kadınların Mor Çatı’ya ilk kez ulaşırken en sık kullandığı yollar e-posta ve telefon oldu. Raporda öne çıkan bir başka veri şiddetin farklı biçimlerinin iç içe geçmesi. Başvuranların yüzde 65,9’u birden fazla şekilde şiddete maruz kaldığını paylaştı. Bu türler psikolojik, fiziksel, ekonomik ve cinsel şiddetin yanı sıra ısrarlı takip ve dijital şiddet olarak sıralanıyor.

‘Somut ve denetlenebilir politikalar istiyoruz’

Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı Canan Güllü “Şiddet önlenebilir. Yeter ki önlemeyi esas alan bir kamu politikası oluşturulsun” diyor. Güllü’ye göre atılması gerekan adımlar şöyle: “Bunun için yeni vaatlerden önce mevcut yasaların etkin uygulanmasına, risk altındaki kadınların zamanında korunmasına, ekonomik bağımsızlığı destekleyen politikalara ve şiddet uygulayanların cezasız kalmamasına ihtiyaç var. Dijital şiddetle mücadele bu politikaların ayrılmaz bir parçası olmalı. Zaman geçirmeden yasal boyutları hazırlanmalı. Kadınların adalete erişimi yaşadıkları şehre, ekonomik koşullarına ya da karşılaştıkları kamu görevlisinin yaklaşımına bağlı olmamalı. Biz kadınlar daha fazla söz değil, yaşamlarımızı güvence altına alan somut ve denetlenebilir politikalar istiyoruz.”

Bu yılın ilk 10 ayında erkek şiddeti sonucu yaşamını yitiren kadınlardan bazıları:

Esra Muratoğlu: 12 Ocak’ta Ankara’nın Mamak ilçesindeki evinde boğularak öldürüldü. Cinayet şüphesiyle gözaltına alınan erkek arkadaşı Orhan Kırtıl’la annesi Çilem Yener tutuklandı.

Durdona Khokimova: 24 Ocak’ta İstanbul’da öldürüldü; cansız bedeni Şişli’de bir çöp konteynerinde bulundu. Cinayet soruşturmasında tutuklanan Dilshod Turdimurotov ile Gofurjon Kamalkhodjaev 11 Eylül’de sonuçlanan davada ikişer kez ağırlaştırılmış müebbet ve ikişer kez 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Gülten Ürkmez: 22 Şubat’ta İstanbul’un Çatalca ilçesinde, eşi Serkan Ürkmez tarafından otobüs durağında silahla vuruldu. Tutuklu Ürkmez hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis istemiyle fezleke hazırlandı.

Meryem Akgün: Cansız bedeni
8 Mart’ta Aydın’ın Germencik ilçesindeki evinde bulundu. Tutuklu yargılanan iki kişiden biri Meryem Akgün’ün oğlu İbrahim Akgün.

Nilda Müge Şahin: 5 Ağustos’ta İstanbul, Şişli’de eski erkek arkadaşı Nazir Ilgın tarafından silahla vurularak öldürüldü. Kaçan Ilgın 12 Ağustos’ta yakalanıp tutuklandı. Yargılama sürüyor.

Vennaz Elbük: 4 Ekim’de Konya’da, boşanma aşamasındaki eşi İzzet Elbük tarafından kızının gözü önünde öldürüldü. Cinayetten 4 gün önce eşi hakkında uzaklaştırma ve koruma tedbiri aldırdığı öğrenildi. İzzet Elbük tutuklandı.

Ebru Serep: 6 Ekim’de İzmir’in Seferihisar ilçesindeki evinde çıkan yangında ağır yaralandı; bir hafta sonra yaşamını yitirdi. Yapılan soruşturmada yangının kasten çıkarıldığı anlaşıldı. Evi ateşe verdiği iddiasıyla gözaltına alınan eski erkek arkadaşı Abdullah Karabina tutuklandı.

Kumsal Kayan: 28 Ekim’de Aydın’ın Nazilli ilçesinde, hakkında uzaklaştırma kararı olan eski erkek arkadaşı tarafından silahla vuruldu, iki gün sonra hastanede yaşamını yitirdi. Kaçtıktan sonra mezarlıkta intihar ederken yakalanan şüpheli tutuklandı.

Eğer siz veya yakınınız şiddet görüyorsa aşağıdaki numaraları arayarak yardım talep edebilirsiniz:

Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Ev İçi Şiddet Acil Yardım Hattı: (0212) 656 96 96/(0549) 656 96 96

Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı:(0212) 292 52 32

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: Alo 183