Avrupa'da Rusya bağlantılı hibrit savaş faaliyetlerine ilişkin dikkat çeken bir harita hazırlandı. Avrupa Yayın Birliği (EBU) bünyesindeki Eurovision News Spotlight ağı koordinasyonunda, 17 ülkeden kamu yayın kuruluşlarının gazetecileri yüzlerce olayı inceleyerek etkileşimli bir harita oluşturdu. Türkiye'nin yer almadığı çalışmada sabotaj girişimleri, hava sahası ihlalleri, şüpheli insansız hava aracı hareketleri ve casusluk şüpheleri gibi olaylar kayıt altına alındı.
Araştırma, 1 Nisan-15 Ekim 2026 tarihleri arasında farklı Avrupa ülkelerinde tespit edilen ve kamuoyuna yansıyan olayları kapsıyor. Haritada Almanya, Fransa, Polonya, Baltık ülkeleri ve Karadeniz çevresindeki gelişmeler öne çıkıyor. Olaylar türlerine göre farklı kategorilerde sınıflandırılırken, Rusya ile bağlantılarına ilişkin değerlendirmeler de kaydedildi.
AVRUPA'DA RUSYA BAĞLANTILI HİBRİT TEHDİTLER HARİTAYA TAŞINDI
Avrupa'da bakanlar ve güvenlik yetkilileri, son dönemde sık sık insansız hava aracı hareketleri, sabotaj şüpheleri ve hava sahası ihlalleri hakkında açıklamalar yapıyor. Ancak bu olaylara ilişkin bilgiler çoğu zaman sınırlı kalıyor ve sorumluların kimliği kesin olarak belirlenemiyor.
Bu eksiklikten yola çıkan Eurovision News Spotlight ağı, farklı ülkelerdeki olayları ortak bir veri tabanında bir araya getirdi. Çalışmada yangın ve patlayıcı madde saldırıları, şüpheli insansız hava aracı faaliyetleri, hava sahası ihlalleri, casusluk şüpheleri ve sınır güvenliğiyle ilgili olaylar farklı kategorilerde gösterildi.
Araştırma ekibi, kayıtları açık kaynaklardan elde edilen bilgilerle karşılaştırdı ve doğrulama çalışmaları yürüttü. Her olayın türü, kaynağı ve Rusya ile ilişkilendirilme düzeyi ayrı ayrı sınıflandırıldı.
SABOTAJ, İHA HAREKETLERİ VE HAVA SAHASI İHLALLERİ
Harita, fiziksel olaylara ve bunların gerçekleştiği bölgelere odaklanıyor. Kapsamda sabotaj girişimleri, hava sahası ihlalleri, istihbarat eğitimi almamış kişilerin kullanıldığı iddia edilen operasyonlar, göçün bir araç olarak kullanılması ve Avrupa sınırları yakınındaki askeri faaliyetler bulunuyor.
Buna karşılık siber saldırılar, etki operasyonları ve eğitimli istihbarat görevlilerinin yürüttüğü casusluk faaliyetleri araştırmaya dahil edilmedi.
Çalışmada yalnızca kamuoyuna hibrit saldırı olarak yansıyan ve güvenlik yetkilileri, hükümet temsilcileri veya haber kuruluşları tarafından Rusya ile ilişkilendirilen olaylara yer verildi. Bu nedenle harita, Avrupa'daki tüm faaliyetlerin eksiksiz bir dökümü olarak değerlendirilmiyor.
Araştırmayı hazırlayan ekip, çalışmanın resmi bir sayım olmadığını vurguluyor. Kamuoyuna hiç açıklanmayan olaylar haritada bulunmazken, bazı işaretler tek bir saldırı yerine birbiriyle bağlantılı faaliyetleri temsil ediyor.
AVRUPA'DAKİ OLAYLARIN TAMAMINI YANSITMIYOR
Haritanın, Rusya'nın sorumluluğunun kesinleştiği olayların resmi bir listesi olmadığına dikkat çekiliyor. Çalışma, farklı ülkelerdeki yetkililerin Rusya ile ilişkilendirdiği hibrit tehditlere ilişkin kamuya açık bilgileri bir araya getiriyor.
Rusya ise bu tür olaylarla ilgili sorumluluğunu reddediyor. Harita, olayların tamamını veya Rusya'nın bu olaylardaki sorumluluğunu kesin biçimde ortaya koyan bir belge niteliği taşımıyor.
Dijital yayın platformu 3Cat teyit sorumlusu Carlos Baraibar, uluslararası işbirliğinin önemini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Bu haritayı hazırlamak için en çok etkilenen ülkelerle işbirliği yapmak çok önemliydi ve Spotlight olmasaydı bu imkansız olurdu. Eurovision News’in koordinasyonu, 17 haber odasının dahil olduğu projeyi hızlı ve esnek hale getirdi; sonuç da izleyiciler için çok değerli oldu. Eurovision Spotlight ile çalışmak, tek başımıza asla ulaşmayı hayal edemeyeceğimiz içeriklere ulaşmamıza yardımcı olduğu için bir çarpan etkisi yaratıyor. Ayrıca, Avrupa’nın önde gelen doğrulama uzmanlarıyla çalışmak, işimizin standartlarını yükseltmemize de yardımcı oluyor.”
17 ÜLKEDEN HABER KURULUŞLARI İŞ BİRLİĞİ YAPTI
Eurovision News Spotlight, Avrupa Yayın Birliği bünyesinde faaliyet gösteren bir doğrulama ve açık kaynak istihbarat ağı olarak biliniyor. Ağ, farklı ülkelerde çalışan gazetecileri ve doğrulama uzmanlarını bir araya getirerek yöntem, araç ve eğitim paylaşımını destekliyor. Böylece olaylar, meydana geldikleri bölgelere yakın kaynaklardan doğrulanabiliyor ve farklı ülkelerdeki izleyicilere aktarılabiliyor.
Haritanın hazırlanmasına Fransa'dan France Télévisions ve Radio France, İspanya'dan RTVE ve 3Cat, Norveç'ten NRK, Avusturya'dan ORF, Polonya'dan TVP, Almanya'dan ZDF ve BR, Litvanya'dan LRT, Letonya'dan LSM, İsviçre'den SRF, Belçika'dan VRT, İsveç'ten SVT, France 24, Finlandiya'dan Yle, Danimarka'dan DR ve Avrupa Yayın Birliği katkı sağladı.
