YETER ADA ŞEKO - Birleşmiş Milletler (BM) Türkiye Mukim Koordinatörü Babatunde Ahonsi, COP31'in Türkiye'nin küresel iklim diplomasisindeki rolünü güçlendirmek için önemli bir fırsat sunduğunu belirterek, iklim krizinin boyutlarıyla uyumlu adımlar atılması ve küresel ısınmanın sınırlandırılması için sera gazı emisyonlarının daha hızlı azaltılması gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen ve iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansında (COP31) AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Ahonsi, sözlerine COP31 kapsamında dünyanın dört bir yanından gelen katılımcılara Antalya'da ev sahipliği yapan Türkiye'ye ve Türk halkına teşekkür ederek başladı.
Ahonsi, "COP31, Türkiye'nin küresel iklim diplomasisinde önemli bir rol üstlenmesi açısından büyük bir fırsat sunuyor. Türkiye, sahip olduğu jeopolitik konum ve deneyim sayesinde ülkeler ve kıtalar arasında köprüler kurma konusunda önemli bir birikime sahip. Dolayısıyla COP31, iklim eylemi gündemini ileriye taşımak için ortak bir zemin oluşturulmasında Türkiye'nin önemli katkılar sunabileceği bir fırsat niteliğinde. Türkiye, iklim kriziyle mücadelede uluslararası toplumla paylaşabileceği önemli deneyimlere ve farklı bakış açılarına sahip." dedi.
Son dört yılın kayıtlara geçen en sıcak yıllar olduğunu ve bilimsel veriler doğrultusunda küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını aşacağını aktaran Ahonsi, sera gazı emisyonlarını ciddi ölçüde azaltmak, fosil yakıtlardan yenilenebilir enerji kaynaklarına hızlı bir geçiş sağlamak ve atık miktarındaki artışı sınırlandırmak için çok daha fazlasının yapılması gerektiğini vurguladı.
Ülkelerin, toplumlarını ve ekonomilerini iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerinden koruyabilmeleri için erken uyarı kapasitelerinin güçlendirilmesi gerektiğine işaret eden Ahonsi, COP31'in hem Türkiye hem de dünya açısından iklim krizinin boyutlarıyla uyumlu çözümlerin gerekli hızda ve geniş ölçekte hayata geçirilmesi için önemli bir fırsat sunduğunun altını çizdi.
Ahonsi, COP31'in uygulama odaklı olmasının yanı sıra kapsayıcı bir zirve niteliği taşıdığını, kadınların, gençlerin, engelli bireylerin ve yerel yönetimlerin iklim süreçlerine katılımını teşvik ettiklerini ve bu kesimlerin görüş ve ihtiyaçlarının müzakerelere yansıtılmasını hedeflediklerini dile getirdi.
İklim değişikliğinin etkileriyle mücadelede ilerlemenin sağlanması için ilk olarak, taahhütlerin ülkeler düzeyinde somut uygulamalara dönüştürülmesi gerektiğini ifade eden Ahonsi, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bunun ilk adımı, iklim planlarını ve hedeflerini bütçelere ve yatırım programlarına yansıtmak. Çünkü bunu yapmadığımız sürece söylemlerden somut eylemlere geçmemiz mümkün değil. Dolayısıyla hükümetlerin iklim hedefleri ve öncelikleri, bütçelerinde ve yatırım planlarında karşılık bulmalı. Ardından bu planların gerçekten hayata geçirildiğini görmeliyiz."
BM'nin bir diğer önceliğinin iklim değişikliğine uyum ve emisyon azaltımı için gerekli finansmana erişimi kolaylaştırmak olduğunu kaydeden Ahonsi, özellikle iklim krizinden en fazla etkilenen ülkelerin finansman imkanlarının güçlendirilmesi gerektiğine değindi.
COP31'in eylem gündeminde yer alan İklim Uygulama Köprüsü girişimiyle, ülkelerin iklim hedefleri ile finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme imkanları arasındaki boşluğu kapatmayı amaçladıklarını bildiren Ahonsi, iklim eyleminde kaydedilen ilerlemenin izlenmesi ve ölçülmesinin de öncelikleri arasında bulunduğunu belirtti.
"Sera gazı emisyonlarını her yıl en az yüzde 6 oranında azaltmamız gerekiyor"
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in emisyonların azaltılması konusunda yaptığı uyarılara dikkati çeken Ahonsi, şunları söyledi:
"Sera gazı emisyonlarını çok uzun süredir yüksek seviyelerde tutuyoruz. Şimdi ise kaybettiğimiz zamanı telafi etmeye çalışıyoruz. Küresel ısınmanın hızını gerçekten yavaşlatabilmek için ilk yapmamız gereken, emisyon azaltım hızını önemli ölçüde artırmak. Emisyonlarda çok ciddi kesintilere gitmemiz gerekiyor. Önümüzdeki birkaç yıl boyunca sera gazı emisyonlarını her yıl en az yüzde 6 oranında azaltmamız gerekiyor. Bu da hükümetlerin güçlü bir siyasi kararlılık göstermesini gerektiriyor. Ülkelerin fosil yakıtlardan uzaklaşarak yenilenebilir enerji kaynaklarına daha fazla yönelmesini sağlayacak teşviklerin ve düzenleyici çerçevelerin oluşturulması büyük önem taşıyor. İkinci olarak, bu dönüşümü gerçekleştirmek için gerekli finansman ve teknolojinin sağlanmasını güvence altına almalıyız."
Küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını aşacağı boyutu sınırlamak için tüm ülkelerin sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğinin altını çizen Ahonsi, Ulusal Katkı Beyanlarının (NDC) finanse edilmesi, uygulanması ve sonuçlarının takip edilmesinin yanı sıra kaybedilen zamanı telafi etmek amacıyla iklim hedeflerinin daha iddialı hale getirilmesinin önemini vurguladı.
Ahonsi, iklim değişikliğiyle mücadelenin uluslararası işbirliği ve dayanışma gerektirdiğini belirterek, iklim krizine tarihsel olarak en fazla katkıda bulunan gelişmiş ülkelerin, krizin etkileriyle mücadele kapasitesi sınırlı olan ülkelere destek sağlaması gerektiğini vurguladı. Ortak çabaların artırılmasıyla küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını aşma miktarının ve süresinin mümkün olduğunca azaltılabileceğini, uzun vadede ise yeniden bu hedefe yaklaşılabileceğini ifade etti.
"Derinleşen bir iklim kriziyle karşı karşıyayız"
Ahonsi, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Taraflar, her şeyden önce temsil ettikleri insanların refahını, yaşam koşullarını ve güvenliğini göz önünde bulundurmalılar. İklim değişikliğinin sınır tanımadığını unutmadan uluslararası dayanışma ve işbirliği içinde hareket etmeliler. Giderek derinleşen bir iklim kriziyle karşı karşıyayız. Bu nedenle iklim hedeflerimizi daha iddialı hale getirmeli, atacağımız adımların hızını, kapsamını ve aciliyetini krizin büyüklüğüyle uyumlu hale getirmeliyiz."
