Rusya'nın yenilenen Geran-4 ve 5 tipi insansız hava araçları (İHA), Ukrayna'ya saldırılarda kullanılmasıyla gündeme geldi.
5. yılına giren Rusya-Ukrayna savaşı İHA'ların en etkin kullanıldığı savaşlardan biri olarak tarihe geçti.
Rusya ile Ukrayna, İHA'larla derinlikli saldırılara imza atarken birçok insan bunların sonucunda hayatını kaybetti.
Moskova, İran menşeli Şahed İHA'larının yanı sıra, son zamanlarda güncellediği Geranlar ile Ukrayna'ya yönelik tesirli saldırılar yapıyor.
AA muhabiri, Rusya'nın sistem yenilemeleri yaptığı Geran tipi İHA'lara ilişkin bilgileri açık kaynaklardan derledi.
Rusya'nın, Şahed İHA'larını model alarak Geran adı verilen varyantlarını kendi tesislerinde ürettiği aktarıldı.
Savaşta uzun süredir kullanılan Geran'lar, son dönemde geliştirilen yeni modeller ve yapılan teknik iyileştirmelerle Ukrayna'nın hava savunma sistemleri açısından daha ciddi bir tehdit haline geldi.
Piston motorlu Geran-2'nin yaklaşık 185 kilometre seyir hızına karşılık, Rusya 2025'te üretimini geliştirdiği turbojet motorlu Geran-3 ile bu tip silahlarda jet motorlu sistemlerin kullanımını genişletti.
Jet motoru kullanımı Geran'ların hızının yaklaşık 300-370 km bandına ulaşmasını sağlarken söz konusu İHA'lar daha yüksek irtifalarda uçmaya da başladı.
Mayısta kullanılmaya başlayan Geran-4'lerin azami hızının saatte 500 kilometreye çıkarıldığı değerlendiriliyor.
Açık kaynaklardaki verilere göre Rusya, 2026'nın başından itibaren Geran-5'i Ukrayna'ya yönelik saldırılarda kullanırken yaz aylarında yenilenen modellerin üretimini ve kullanımını belirgin biçimde artırdı.
Silindirik gövdesi ve düz kanatları, bu İHA'ların dış profilinin geleneksel uzun menzilli İHA'dan ziyade seyir füzesine benzemesine neden oluyor.
Ukrayna askeri istihbaratına göre Geran-5'in menzili yaklaşık 950-1000 kilometreye, uçuş irtifası ise 6 bin metreye kadar ulaşıyor.
Yaklaşık 850 kilogram ağırlığında ve 6,5 metre uzunluğunda olan Geran-5'lerin seyir hızı saatte 450-600 kilometreye ulaşırken 90 kilogramlık savaş başlığı taşıyabiliyor. Söz konusu İHA'ların yaklaşık 2 saat havada kalabildiği tahmin ediliyor.
Geran-5'ler elektronik karıştırmaya karşı koyma kabiliyetleriyle donatılırken "Seeker" varyantlarında elektro-optik sistemler ve hedefin son aşamada tanınmasına veya operatör tarafından seçilmesine imkan veren sistemler de kullanılmaya başlandı.
Rusya yeni jet motorlu Geran'ları seri olarak üretebilirken Ukrayna askeri istihbaratına göre Moskova, Geran-4 ve Geran-5 üretimine öncelik veriyor.
Ukrayna hükümeti, ağustos itibarıyla Rusya'nın Geran-4 ve Geran-5 üretiminin ayda yaklaşık 3 bin seviyesinde olduğunu tahmin ediyor.
Bazı Geran modellerinin son güncellemelerle operatör tarafından başka bir hedefe yönlendirilebilen uzaktan pilotlu bir taarruz hava aracına dönüştüğü değerlendirmesi yapılırken Ukrayna'nın güncellenen Geran'ları önleme oranının azaldığı belirtiliyor.
Geran'ların Rus askeri sanayisinde sürekli geliştirilebilir bir platform olarak değerlendirildiği, navigasyon, haberleşme, elektronik harp dayanıklılığı ve güdüm sistemleri gibi alt sistemlerin sahadan elde edilen tecrübeler doğrultusunda sürekli güncellendiği kaydediliyor.
Öte yandan Batı basınında çıkan haberlerde, İran'ın, Moskova'dan güncellenen Geran İHA'larından talep ettiği iddia edildi.
Ukrayna'nın İHA'ları önleme oranı azalıyor
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, eylülde Rusya'nın 2 bin 730'dan fazla jet motorlu İHA kullandığını, bunların 1500'den fazlasının düşürüldüğünü veya elektronik harp sistemleriyle etkisiz hale getirildiğini belirterek önleme oranının yaklaşık yüzde 55 olduğunu ifade etti.
Ukrayna Hava Kuvvetleri Sözcüsü Yuriy İhnat da, verdiği bir mülakatta yeni jet motorlu İHA saldırılarının yaklaşık yüzde 60'ını önleyebildiklerini söyledi.
İhnat'ın temmuzda yaptığı açıklamada, Ukrayna hava savunmasının Rusya'nın saldırı İHA'larının yaklaşık yüzde 90'ını önleyebildiğini belirtmesine karşılık, son dönemde yoğun biçimde kullanılmaya başlanan jet motorlu İHA'larda önleme oranının yaklaşık yüzde 60 seviyesinde kaldığı belirtiliyor.
Ukraynalı yetkililere göre, jet motorlu İHA'ların daha yüksek hız ve irtifalarda uçabilmesi, bu araçların önlenmesini zorlaştıran başlıca faktörler arasında yer alıyor.
İhnat, ayrıca, Rusya'nın Geran-5'i kullanmaya başlamasından bu yana savaş uçaklarını yoğun şekilde kullanmak zorunda kaldıklarını ve pilotların genelde bunları doğrudan vurarak düşürmek zorunda kaldığını söyledi.
Ukraynalı yetkililer ayrıca, Geran'lara karşı yeni önleme füzelerine ihtiyaç duyduklarına ilişkin açıklamalar yapıyor.
