Kim Milyoner Olmak İster'in 25 Ekim 2026'da ATV'de yayımlanan bölümünde 1 milyon TL'lik soru satranç üzerineydi. Yarışmacı cevap olarak Zambiya'yı seçti. Oysa Zambiya'nın bir büyük ustası var: 2000'de İstanbul'daki Satranç Olimpiyatı'nda birinci masada gümüş madalya alan Amon Simutowe.
MİLYONER'DE 1 MİLYON TL'LİK SORU NEYDİ?
Soru, Uluslararası Satranç Federasyonu'nun (FIDE) verdiği büyük usta unvanını tek bir vatandaşı bile almamış ülkeyi soruyordu. Şıklarda Türkiye, Zambiya, Hindistan ve Japonya vardı. Yarışmacı B şıkkını işaretledi ve elendi.
Doğru cevap D şıkkındaki Japonya'ydı. Japonya bugüne kadar FIDE'den büyük usta unvanı alan bir oyuncu çıkarmadı. Zambiya'yı bu listenin dışında tutan isim ise Amon Simutowe.
AMON SİMUTOWE KİMDİR?
Amon Simutowe, Zambiyalı satranç büyük ustası. Sahra altı Afrika'dan büyük usta unvanı alan ilk oyuncu o. Maurice Ashley ve Pontus Carlsson'dan sonra bu unvana ulaşan üçüncü siyahi satranççı olarak da kayıtlara geçti.
Satranca çocukken, kardeşi Solomon sayesinde başladı. 1996'da hem Zambiya şampiyonasını hem de gençler şampiyonasını kazandı. 1999 ve 2000'de Afrika Gençler Şampiyonası'nda birinci oldu. 2000'de Ermenistan'daki Dünya Gençler Şampiyonası'nı 13 maçta 8,5 puanla ikinci sırayı paylaşarak bitirdi. Zambiya 2001'de onu yılın sporcusu seçti.
AMON SİMUTOWE KAÇ YAŞINDA?
Amon Simutowe 44 yaşında. 6 Ocak 1982'de Zambiya'da doğdu.
AMON SİMUTOWE NE ZAMAN BÜYÜK USTA OLDU?
Amon Simutowe büyük usta unvanını 2009'da aldı. Unvan için gereken son normu 2007'de Hollanda'daki Euwe Stimulans turnuvasında tamamladı; o turnuvada dokuz maçta yenilgisiz 7,5 puan topladı. Unvanın verilmesi için 2.500 Elo barajını da geçmesi gerekiyordu ve bu eşiği 2009'daki Zagreb Open'da aştı.
Aynı yıl Zambiya Devlet Başkanı Rupiah Banda, 24 Ekim'deki bağımsızlık günü töreninde ona Başkanlık Üstün Başarı Madalyası verdi. Ödül haberi kendisine törenden üç gün önce ulaştığı için Simutowe ülkesine dönüp törene katılamadı.
AMON SİMUTOWE İSTANBUL'DA HANGİ MADALYAYI KAZANDI?
Amon Simutowe, 2000'de İstanbul'da düzenlenen Satranç Olimpiyatı'nda Zambiya'nın birinci masasında oynadı ve gümüş madalya kazandı. Bu turnuvada 10 maçta 8 puan topladı.
AMON SİMUTOWE HANGİ OKULLARDA OKUDU?
Amon Simutowe satranç bursuyla ABD'ye gitti ve Dallas'taki Teksas Üniversitesi'nde (UT Dallas) ekonomi ve finans okudu. Aralık 2006'da yüksek onur derecesiyle mezun oldu; okulun satranç takımıyla iki kez ABD üniversiteler şampiyonluğu kazandı. Yüksek lisansını İngiltere'de, Oxford Üniversitesi'nde kalkınma ekonomisi alanında yaptı.
