Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunun "Çocuk Haklarına Dair Sözleşme"yi kabul ettiği 20 Kasım 1989'dan bu yana her yıl 20 Kasım, "Dünya Çocuk Hakları Günü" olarak kutlanıyor.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonunun (UNICEF) 2023 verilerine göre, dünya genelinde her 6 çocuktan 1'inden fazlasına karşılık gelen 473 milyonu aşkın çocuk, çatışmalardan etkilenen bölgelerde yaşıyor.

Save the Children'ın PRIO tarafından gerçekleştirilen araştırmasına göre, çatışma bölgelerinde yaşayan çocukların dünya genelindeki çocuk nüfusuna oranı 1990'ların ortalarında yaklaşık yüzde 10 iken, 2023'te yaklaşık yüzde 19'a yükseldi.

UNICEF'in 2025 Yıllık Raporu'nda yer alan verilere göre, Gazze, Sudan, Güney Sudan, Yemen, Ukrayna, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC), Afganistan, Myanmar, Haiti, Burkina Faso, Mali ve Nijer'deki çatışmalar ve insani krizler nedeniyle 2025'te dünya genelinde tahminen 213 milyon çocuk insani yardıma ihtiyaç duydu.

Bu sayı 2024'te 183,5 milyon olarak kaydedilmişti.

Çocuklara yönelik doğrulanmış ağır ihlallerde artış

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yayımladığı "Çocuklar ve Silahlı Çatışma Raporu", 2025'te çocuklara yönelik 38 bin 558 ağır ihlalin doğrulandığını ortaya koydu.

BM'nin izleme mekanizmasının faaliyete geçirilmesinden bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşan ağır ihlallerden 24 bin 174 çocuk doğrudan etkilenirken bu çocuklardan 3 bin 176'sı birden fazla ağır ihlale maruz kaldı.

Raporda en yaygın doğrulanmış ihlallerin öldürme ve sakat bırakma olduğu belirtildi.

Buna göre, 2025'te 6 bin 266 çocuk öldürüldü, 7 bin 958 çocuk yaralandı veya sakat bırakıldı.

Aynı dönemde 8 bin 322 insani yardıma erişimin engellenmesi, 6 bin 607 çocuğun silahlı gruplarca silah altına alınması ve 5 bin 129 çocuğun kaçırılması vakası doğrulandı.

Okul ve hastanelere yönelik 2 bin 493 saldırı

BM'nin Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar 2025 Ek Analizi'ne göre, 2025'te dünya genelinde okullara yönelik 1680, hastanelere yönelik 813 olmak üzere toplam 2 bin 493 saldırı kayıtlara geçti.

BM Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Özel Temsilcisi Vanessa Frazier, 2025 raporunda, ilk kez hükümet güçlerinin genel olarak çocuklara karşı işlenen ağır ihlallerde ana faili olarak öne çıktığına değinerek "Bu, kolektif insanlığımızda tehlikeli bir çöküşe işaret ediyor, gelecek nesiller bizi bunun için yargılayacaktır." dedi.

Gazze'de yaşam, eğitim ve sağlık hakkı ağır darbe aldı

Çatışmaların çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisinin en ağır hissedildiği bölgelerin başında Gazze geliyor.

UNICEF ABD verileri de Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de 64 binden fazla çocuğun öldürüldüğünü veya yaralandığını ortaya koydu.

UNICEF Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölge Direktörü Edouard Beigbeder'in 22 Ekim'de yaptığı açıklamada, Ekim 2025'te ilan edilen ateşkesin ardından geçen süreçte, Gazze'de öldürüldüğü bildirilen çocuk sayısının 351'e ulaştığı aktarıldı.

BM raporuna göre, işgal altındaki Filistin topraklarında 609'u okul ve 219'u hastane olmak üzere toplam 828 saldırı ile 5 bin 946 insani erişim engellemesi doğrulandı, Gazze'de 113 çocuk yetersiz beslenme nedeniyle hayatını kaybetti ve Ağustos 2025'te bölgede kıtlık ilan edildi.

UNICEF'in verilerine göre, Gazze'de 4-17 yaş aralığındaki yaklaşık 700 bin çocuk, neredeyse üç eğitim-öğretim yılı boyunca örgün eğitimden mahrum kaldı.

UNICEF'in 2025 yıl sonu İnsani Durum Raporu'nda da Gazze'deki 815 okulun yüzde 95,5'inin hasar gördüğü veya yıkıldığı, 5 yaş altındaki 320 bin çocuğun tamamının akut yetersiz beslenme riski taşıdığı bildirildi.