İstanbul'da beklenen büyük depreme ilişkin yeni bilimsel değerlendirmeler gündeme geldi. Alman yer bilimci Marco Bohnhoff, Marmara'da 7,6 büyüklüğünde deprem senaryosuna dikkat çekti. Türk uzmanlar ise küçük sarsıntıların tek başına büyük depremin habercisi olmadığını vurguladı. Jeofizik mühendisi Ali İlker Bulut değerlendirmelerini anlattı.

Jeofizik mühendisi Ali İlker Bulut, Bohnhoff'un uzun zamandır Marmara'da çalıştığını ve çeşitli senaryolar ortaya koyduğunu belirterek, alınan verilerin bir senaryoya dönüştürülmesi gerektiğini söyledi. Aletsel dönemde Marmara Denizi içinde yaşanmış büyük bir deprem olmadığını ifade eden Bulut, tüm çalışmaların paleosismik yani jeoloji bazlı numuneler ve tarihi kayıtların birleştirilmesi esasına dayandığını aktardı. 1900'lü yıllardan sonra aletlerin keşfedilmesi ve jeofiziğin devreye girmesiyle katalog değerlerin birleştirilip karşılaştırıldığını dile getiren Bulut, veriler 20, 10 veya 5 yılda bir değiştiği için yeni yaklaşım ve yorumlara girildiğini kaydetti. Aletsel dönemde büyük bir depremin henüz gerçekleşmediğini vurgulayan Bulut, olağanüstü ya da endişeye düşürecek bir süreç bulunmadığını belirtti ve Bohnhoff'un Adalar fayı yaklaşımına değindi.

İzmit depremiyle kırılan alandan sonra Adalar fayı, Kumburgaz ve Avcılar fayları ile 1912'de kırılan Ganos segmenti ve 1999'da kırılan alandan bahseden Bulut, burada bir sismik boşluk bulunduğunu ve o zamandan beri aletlerle bütün depremlerin kaydının alındığını söyledi.

SİSMİK BOŞLUK VE AĞUSTOSTAKİ DEPREM KÜMELENMESİ

Sismik boşluğu, tarihsel dönemde büyük deprem üretmiş ve tekrarlama ihtimali bulunan alanlar olarak tanımlayan Bulut, bu bölge için 250-300 yıllık periyotlardan söz edildiğini ifade etti.

Geçen yıl ağustos ayında Adalar fayı üzerinde 150-160 küçük depremden oluşan bir kümelenme yaşandığını hatırlatan Bulut, Bohnhoff'un bunun üzerine tek parça bir fay yerine yanal parçaların da olabileceğini aktardı.

Bulut, kendi öngörülerinin olası parçanın tek ya da birbirini tetikleyerek kırılması durumunda 7,2-7,4 büyüklüğünde senaryo deprem olduğunu söyledi. Bohnhoff'un ana faya bağlantılı ikincil faylar ve alt-üstteki kılcal damarların da devreye girmesiyle depremin 7,6'ya çıkabileceği yönündeki ifadesine değinen Bulut, depremin yalnızca korku unsuru olarak ele alınmasını üzücü bulduğunu dile getirdi. Depremin doğal kaynakların keşfine kadar pek çok yararı bulunduğunu savunan Bulut, insanların tercih ve tutumlarının korkuya yol açtığını ifade etti.

7,6 büyüklüğündeki depremin yakın zamanda mümkün olup olmadığı sorusu üzerine Bulut, çalışmanın tamamında yakın zaman vurgusu bulunduğunu ancak net bir bilgi veya kısa bir vade verilmesinin mümkün olmadığını söyledi. Bunun normal bilimsel işleyiş içinde yapılan sürekli bir katalog çalışma olduğunu vurgulayan Bulut, özel bir durum bulunmadığını, yalnızca bu senaryonun da dikkate alınarak çalışmaların değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kentsel dönüşüm, yeni inşaatlar ve zemin etüdü çalışmalarının tamamının zaten büyük deprem senaryosu üzerine yürütüldüğünü ifade eden Bulut, konunun gündeme gelmesinin ilgi çekici olduğunu ancak ekstra bir tehlike ya da kesin olasılık belirtmediğini söyledi. Kümelenmelerin böyle bir ihtimali anlatabileceğini dile getiren Bulut, her kümesel depremin ardından Marmara Denizi içinde büyük bir deprem olmadığını, 17-20 Ağustos arasındaki kümelenmenin ardından da kısa vadede böyle bir süreç görmediklerini ve çalışmalara devam ettiklerini kaydetti.

Marmara Denizi içinde çalışıldığı için yoğun bilimsel tartışmalar yaşandığını belirten Bulut, karasal faylarda örneklemeyi ve gözlemleri daha kolay yapabildiklerini ancak Marmara Denizi'nde sedimanter balçık altında kalan fayda, aletsel dönemde büyük bir deprem olmadığı için konunun polemiğe dönüştüğünü söyledi.

ROMANYA'DAKİ 5,3'LÜK DEPREM VE FAYLARI TETİKLEME İHTİMALİ

Romanya'da gerçekleşen 5,3 büyüklüğündeki depremin hissedilmesine ilişkin konuşan Bulut, Alp Himalaya kuşağı üzerinde yer aldıklarını, yukarıda Avrasya'nın sabit durduğunu, Afrika ve Arap levhalarının itmesiyle saat yönünün tersine batıya doğru dönüş yaptıklarını ve genç bir kuşak olduklarını aktardı.

Söz konusu depremin uzak olmadığını ve 130-140 kilometre gibi derin odaklı bir deprem olduğunu belirten Bulut, Türkiye'deki depremlerin genellikle 10-20 kilometre gibi sığ derinliklerde gerçekleştiğini, Antalya açıkları veya Ege Denizi'ndeki gibi bindirme kuşaklarında ise derin depremler görüldüğünü ifade etti. Sığ depremlerin hızlı ve geniş alanda hissedildiğini, belirli büyüklüğü geçen derin depremlerin ise daha uzak noktalarda alınabildiğini söyleyen Bulut, hissedilmenin bununla ilgili olduğunu kaydetti.

Fay hattına temas veya çatırdama ihtimaline ilişkin beklentilerini paylaşan Bulut, bu konuların çok ispatlanmadığını, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nda Gölcük'ün ardından Bolu depreminin olması ya da 6 Şubat depreminde ikinci yan kolun 9 saat sonra tetiklenmesi gibi örneklerin aynı kuşak ve yakın segmentlerdeki büyük depremler sonrası görüldüğünü belirtti. Dünya genelindeki depremlerin birbirini etkileyebileceğinin düşünülebileceğini ancak enerji iletimine dair ispatlanmış verilerin büyük depremler sonrası aynı veya yakın segmentlerde yoğunlaştığını vurgulayan Bulut, bu nedenle böyle bir beklentilerinin olmadığını söyledi.

Günlük Haber Özetiniz

En Son Haberler