Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 15’inci Genel Kurulu, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Kurtulmuş'un katılımıyla başladı. Kırgızistan Parlamentosu’nun ev sahipliğinde Irıs Ordo Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen toplantı öncesi, Kırgız Cumhuriyeti Jogorku Keneş Başkanı Marlen Mamataliev parlamento başkanlarını tek tek karşıladı.

‘Yapay Zeka ve Teknolojik İlerleme Çağında Türk Dünyasında Parlamenter İşbirliği’ temasıyla düzenlenecek 15’inci Genel Kurul öncesi TÜRKPA Asamble Konseyi Toplantısı gerçekleştirildi. TÜRKPA Dönem Başkanı Kazakistan Kurultay Başkanı Aybek Dadebay başkanlığındaki toplantıya, Kırgız Cumhuriyeti Jogorku Keneş Başkanı Mamataliev, TBMM Başkanı Kurtulmuş, Azerbaycan Milli Meclisi Başkanı Sahiba Gafarova, Özbekistan Ali Meclisi Senato Başkanı Tanzila Narbayeva, TÜRKPA Genel Sekreteri Ramil Hasan katıldı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, TÜRKPA Asamble Konseyi Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, küresel sistemin çöküşe geçtiği, küresel dengelerin yeniden şekillendiği bir döneme şahitlik edildiğini belirterek, çok merkezli, çok kutuplu yeni bir dünyanın başlangıcında olunduğunu vurguladı.

‘İŞ BİRLİĞİMİZİ DERİNLEŞTİRMEK HEPİMİZ İÇİN ORTAK BİR SORUMLULUK ALANI’

Yeni dönemde Orta Asya'dan Avrupa’ya kadar Türk dünyasının yeni dünya sistemi için alternatif bir cazibe merkezi olmaya şimdiden aday olduğunu söyleyen Kurtulmuş, “Böylesi bir dönemde ülkelerimizin geleceğe güvenle bakabilmesi, aramızdaki bağların ne ölçüde güçlendirildiğiyle yakından ilgilidir. İş birliğimizi derinleştirmek ve dayanışmamızı somut adımlarla pekiştirmek hepimiz için ortak bir sorumluluk alanıdır” ifadelerini kullandı.

Bölgede yaşanan krizler ve çatışmaların birlikte hareket etmenin önemini her geçen gün biraz daha belirgin hale getirdiğini aktaran Kurtulmuş, şöyle devam etti:

“Sahip olduğumuz tarihi birikim, insani bağlar ve potansiyelimiz geleceği birlikte şekillendirmek için hepimize fevkalade kıymetli imkanlar sunmaktadır. Türk dünyasının medeniyet iddiasını yeni başarılarla ileriye taşımak, bu büyük ailenin tüm mensuplarının katkısıyla mümkün olabilir. Biz, büyük bilim insanları, edipler ve şairler, devlet ve siyaset insanları, hukuk ve yönetim dehaları, felsefe ve düşünce alanında zirvelere çıkmış büyük insanları yetiştirmiş bir milletin evlatlarıyız. Uluğbey, Fergani, Ali Kuşçu, Mevlana Celaleddin-i Rumi, Yunus Emre, Fuzuli, Yusuf Has Hacib, Farabi, İbni Sina ve daha pek çok isim bu coğrafyada yetişmiş ve insanlık tarihine altın harflerle kazınmıştır. Birliğimizin ufku, Türk dünyasının tamamını kapsayacak kadar geniş; hep birlikte ilerleme irademiz ise her bir mensubumuzu bu anlamlı yürüyüşe dahil edecek kadar güçlü olmalıdır. Bu meyanda, Özbekistan ve Türkmenistan’ın en kısa zamanda TÜRKPA çatısı altında yerlerini almalarını temenni ediyorum. İki kardeş ülkenin katılımı, parlamenter iş birliğimizi zenginleştirecektir.”

Kurtulmuş, gözlemci üyeler Macaristan ve Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin çalışmalara etkin katılımını da aynı anlayışla önemsediklerini ve desteklediklerini bildirdi.

TÜRKPA’nın, Türk dünyasının iş birliği mimarisinde parlamentoları buluşturan son derece özgün ve kıymetli bir yere sahip olduğunun altını çizen Kurtulmuş, herkesin katkısıyla güçlenen TÜRKPA’nın, ortak iradeyi daha güçlü biçimde yansıtan ve geleceğe yön veren bir iş birliği zemini olacağına inandığını kaydetti.

Kurtulmuş, gelişimini sürdüren bu aile meclisinin önünde, mevcut kazanımları pekiştirmek ve yeni çalışma alanları açmak bakımından geniş fırsatlar bulunduğunu dile getirerek, “Bu potansiyeli hayata geçirmek için her şeyden önce birlik, beraberlik ve dayanışmamızı en üst seviyeye çıkarmalıyız. Bununla birlikte, kurumsal kapasitemizi geliştirmek, faaliyetlerimizin kapsamını genişletmek ve parlamentolarımız arasındaki bağları daha da güçlendirmek önemlidir” diye konuştu.

29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da ‘Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ temasıyla Türk Devletleri Teşkilatı’nın 13.’üncü Zirvesine ev sahipliği yapacaklarını vurgulayan Kurtulmuş, bu temanın sadece bir slogan değil yürekten benimsenmesi gereken açık bir hedef olduğunu belirtti.

Kurtulmuş, 12 Kasım 2026 tarihinde Ankara’da, TBMM’de ‘Türk İş Birliği Vizyonu ve Gençlerin Rolü’ başlıklı bir sempozyuma da ev sahipliği yapacaklarını ifade ederek, parlamentolardan genç milletvekillerinin bu önemli etkinliğe katılımından büyük memnuniyet duyacaklarını aktardı.

Ortak iradeyle alınan kararların somut neticelere dönüşmesinin, TÜRKPA’nın tüm organlarının uyum içinde çalışmasını sağlayacak güçlü ve kurumsal bir idari yapıyı gerektirdiğini kaydeden Kurtulmuş, “Aile meclisimizin hedeflerine ulaşmasında, çalışmalarımızın devamlılığını sağlayan ve kararlarımızın uygulanmasını takip eden sekretaryamıza da önemli görevler düşmektedir. Kuruluşundan bu yana önemli mesafeler kateden TÜRKPA’nın biriktirdiği tecrübeyi kalıcı bir yetkinliğe dönüştürmek, hepimizin ortak sorumluluğudur. Bu doğrultuda kurumsal yapımızı güçlendirme gayretlerimizi kararlılıkla sürdürmeliyiz” açıklamasında bulundu.

Konsey ve Genel Kurul toplantılarında alacakları kararların hayırlı olmasını, parlamenter iş birliğine yeni bir ivme kazandırmasını dileyen Kurtulmuş, “Türk dünyasının her köşesinde huzurun, istikrarın ve adaletin güçlenmesi, kalkınmanın ve refahın halklarımıza ulaşması için azimle çalışmayı sürdüreceğiz. TÜRKPA bünyesinde geliştirdiğimiz dayanışmayı, bölgemizde ve dünyada barışa hizmet eden ortak bir iradeyle ileriye taşıyacağız. Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak, TÜRKPA’nın gelişmesine ve parlamentolarımız arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesine katkıda bulunmayı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, TÜRKPA Dönem Başkanlığını üstlenen Kırgız Cumhuriyeti Jogorku Keneş Başkanı Mamataliev’i tebrik ederek yıl boyunca liderlik edecekleri çalışmalarda üstün başarılar diledi. Dönem Başkanlığı’nı devreden Kazakistan Kurultay Başkanı Dedebay’a dönem başkanlıklarındaki hizmetleri, başarılı ve güçlü liderlikleri için şükranlarını sunan Kurtulmuş, ayrıca Dedebay’a Kazakistan Kurultay Başkanı seçilmesi dolayısıyla başarı dileklerini iletti.