Buse Güngör | CNNTurk.com Muhabiri
Polonya'da Cumhurbaşkanı ile Başbakan'ın siyasi kampları karşı karşıya geldi. Ülke, tarihinin en derin siyasi krizlerinden birini yaşamaya başladı.
Anayasa Mahkemesi üzerinden başlayan gerilim, Başbakanlığın mahkemeye müdahalesi ve polislerin binayı ablukaya almasıyla daha da büyüdü. İktidar ile muhalefeti karşı karşıya getiren krizde, iki taraf da Anayasa Mahkemesi üzerinde hak iddia ediyor.
ANAYASA MAHKEMESİ'NDE İKİ AYRI GÜÇ ODAĞI
CNN TÜRK Dış Haberler Editörü Erdem Güzel, Polonya'daki krizin ayrıntılarını anlattı. Güzel, Anayasa Mahkemesi binasının polis ve dolayısıyla Başbakanlığın kontrolünde olduğunu, ancak mahkemenin internet sitesi ve sosyal medya hesaplarının görevden alınan ekibin, yani Cumhurbaşkanlığı tarafının elinde kaldığını belirtti.
Anayasa Mahkemesi'nin dijital hesaplarından yapılan açıklamalarda, binanın hukuka aykırı şekilde ele geçirildiği ve bunun bir darbe girişimi olduğu iddia edildi.
Ardından destek için vatandaşlar mahkeme binasının önüne çağrıldı. Yaşanan gelişmeler sırasında Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin Senegal'e gitmek üzere yola çıktığını belirten Güzel, Cumhurbaşkanı'nın uçağı İspanya üzerindeyken gelişmelerden haberdar olduğunu ve geri dönme talimatı verdiğini aktardı.
Polonya'da 20 yıldır yaşayan Türk vatandaşı Gediz Alan da krizin ayrıntılarını CNN TÜRK'e anlattı. Alan, anlaşmazlığın yeni olmadığını ve aylardır devam ettiğini belirtti. Yaklaşık dört ay önce Polonya Anayasa Mahkemesi'ne sekiz yeni hakim atandığını aktaran Alan, bu hakimlerin görevlerine başlayabilmeleri için Cumhurbaşkanlığı huzurunda yemin etmeleri gerektiğini söyledi. Ancak yemin süreci ve hakimlerin göreve başlaması konusunda yaşanan anlaşmazlık, siyasi krizin derinleşmesine neden oldu.
SİYASİ AYRIŞMANIN KÖKLERİ 2015'E UZANIYOR
Polonya'daki Anayasa Mahkemesi krizinin arka planında, iktidar ile Cumhurbaşkanlığı arasındaki siyasi ayrışma bulunuyor.
CNN TÜRK Dış Haberler Editörü Erdem Güzel, krizin köklerinin 2015 yılına kadar uzandığını belirtti. Güzel'in aktardığına göre, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin siyasi çizgisini temsil eden Hukuk ve Adalet Partisi (PiS), 2015 yılında iktidara geldi ve 2023'e kadar ülkeyi yönetti. 2023 yılında ise Donald Tusk liderliğindeki siyasi blok iktidara geldi. Böylece Cumhurbaşkanlığı ile Başbakanlık farklı siyasi kampların kontrolüne geçti.
YARGI ATAMALARI SİYASİ KRİZİ DERİNLEŞTİRDİ
İktidar değişikliğinin ardından Anayasa Mahkemesi'ndeki hakim atamaları yeni bir tartışmanın merkezine yerleşti. Güzel, 2015'ten itibaren önceki iktidar döneminde yapılan yargıç atamalarının tartışma konusu olduğunu, Cumhurbaşkanlığı makamının da zaman içerisinde kendi tercih ettiği isimleri Anayasa Mahkemesi'ne atamaya başladığını anlattı. Bu durumun 2018 yılı civarında Polonya'da yeni bir krize yol açtığını ancak gerilimin bugünkü boyutlara ulaşmadığını belirtti.
Aradan geçen yılların ardından siyasi kamplar arasındaki mücadele yeniden Anayasa Mahkemesi üzerinden alevlendi. Mahkemenin yönetimi, hakimlerin atanması ve kurumun kontrolü konularındaki anlaşmazlık, Polonya'da derin bir siyasi krize dönüştü.
