Tunus'ta düzenlenen 4. Uluslararası Ud Festivali, Türkiye, Lübnan ve Filistin'den sanatçıları geleneksel müziğin ortak dili etrafında buluştururken, düzenlenen etkinliklerde Tunus'a özgü udun kültürel miras içindeki yerinin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasının yolları değerlendirildi.
Başkent Tunus'un tarihi kent merkezi Kasba'da 16-24 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen festival kapsamında Türkiye, Lübnan ve Filistin'den sanatçıların sahne aldığı konserlerin yanı sıra bilimsel toplantılar, sergiler ve atölyeler düzenlendi.
Etkinliklerde Tunus udunun kültürel kimlikteki yeri ile enstrümanın üretimi, eğitimi ve icrasında karşılaşılan sorunlar değerlendirildi.
Tahar Haddad Kültür Kulübü tarafından Tunus Kültür Bakanlığı ve ilgili kültür kurumlarının katkılarıyla düzenlenen festival, geleneksel müzik enstrümanlarının yaşatılmasına yönelik çalışmaları ve uluslararası kültürel işbirliklerini bir araya getirdi.
Festival Direktörü ve Tahar Haddad Kültür Kulübü yöneticisi Siham bin Tumi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, organizasyonun temel hedeflerinden birinin Tunus udunu müzik sahnesinde yeniden daha görünür hale getirmek olduğunu söyledi.
Festival programında konserlerin yanı sıra ulusal ud icrası yarışması, sergiler, bilimsel toplantılar ve sanatçıların çalışmalarını tanıttığı atölyelerin yer aldığını belirten Bin Tumi, Tunus udunun ülkenin kültürel ve müzikal kimliğinin önemli unsurlarından biri olduğunu ifade etti.
Enstrümanlara yönelik araştırmalarda Tunus uduna ilginin sınırlı olduğunun görüldüğünü aktaran Bin Tumi, bu nedenle yalnızca söz konusu enstrümana odaklanan kapsamlı bir program oluşturmanın çeşitli güçlükler barındırdığını kaydetti.
Bilimsel toplantılar, sergiler ve atölyeler aracılığıyla Tunus udunu öne çıkarmaya çalıştıklarını dile getiren Bin Tumi, gençlerin geleneksel enstrümana yönelmesini teşvik etmeyi ve üretim geleneğinin devamlılığını sağlamayı amaçladıklarını belirtti.
Bin Tumi, bu hedefler doğrultusunda Dar el-Ud et-Tunusi ve sanatçı Ziyad Garsa'nın Sanat Akademisi gibi kurumlarla işbirliği yürüttüklerini söyledi.
Tunus udunun üretimi ve icrasında yaşanan sorunlar
Gabes Üniversitesi Öğretim Üyesi Aziz el-Vartani, Tunus udunun mevcut durumunu eğitim, üretim ve icra olmak üzere üç başlık altında değerlendirdiklerini belirtti.
Tunus udunun yapımına yönelik eğitimin sınırlı olduğuna işaret eden Vartani, üretim maliyetlerinin yüksekliği ve talebin azlığı nedeniyle bazı zanaatkarların bu enstrümanı üretmekten kaçındığını ifade etti.
Bu durumun Tunus udunun ülkedeki müzik ortamında Doğu uduna kıyasla daha sınırlı bir yer edinmesine yol açtığını kaydeden Vartani, temel sorunun enstrümanın tarihsel ve kültürel değerinden ziyade kullanımının ve yaygınlığının sınırlı olması olduğunu vurguladı.
Festivalde farklı ülkelerin müzik gelenekleri buluştu
Her yıl ekim ayında düzenlenen festivalde bu yıl Türkiye'den ud sanatçısı Mehmet Emin Bitmez, Lübnan'dan Şerbel Ruhana ve Filistin'den Cibran kardeşler müzikseverlerle buluştu.
Festivalin açılışında Tunuslu sanatçı Ziyad Garsa sahne aldı. Tunus udunun üretimine yönelik çalışmalarıyla tanınan zanaatkar Hadi Belasfar da enstrümanın yapımına ve yaşatılmasına sunduğu katkılar dolayısıyla onurlandırıldı.
Festival kapsamında Tunus ve Doğu udlarını tanıtan bir sergi açıldı, enstrümanın üretim aşamalarını anlatan uygulamalı bir atölye de gerçekleştirildi.
Programda ayrıca Tunuslu ud sanatçısı Ziyad Mehdi'nin ABD'li piyanist Kyle Schaffer ile hazırladığı "Bey's March" adlı eser sunuldu. Sanatçı Zafir Yusuf'un rehberliğinde hazırlanan ve "Tunus Gökyüzü" albümünde yer alan eser, ud ile piyano arasındaki müzikal etkileşimi yansıtıyor.
