Fabrikalardaki robotlar çoğaldıkça işçiye ihtiyaç kalmayacak mı? Yeşil dönüşüm kapsamında bazı sektörlerde fabrikalar kapanacak mı? Yapay zekâ işsizlik artışına mı neden olacak?
"Dijital ve yeşil dönüşüm" yeni fırsatlar ortaya çıkarırken, doğru yönetilmediği takdirde ekonomik ve sosyal maliyetler doğurma potansiyeli de taşıyor.
Bu kapsamda, "Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı"na ilişkin genelge, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla Resmî Gazete'de yayımlandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan strateji belgesi; çelik, alüminyum ve çimento gibi ağır sanayi sektörlerinden otomotiv ve tekstile, tarımdan turizme kadar 17 sektörü mercek altına aldı.
Çalışmada, emekçilerin işlerini kaybedeceği endişesi taşıyan pek çok soruya yanıt olabilecek başlıklara yer veriliyor.
Strateji belgesi, dijitalleşme ve yeşil dönüşüm süreçlerinden en çok etkilenmesi beklenen sektörlerde iş gücünün korunmasına yönelik adımlar içeriyor. Amaç, dönüşümün olumsuz etkilerini en aza indirirken çalışanların yeni koşullara uyum sağlamasını desteklemek.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Görevlisi Tarkan Zengin, işletmelerin yüzde 74'ünün dijital dönüşüme ilişkin nitelikli çalışan bulamamaktan yakındığını belirtti ve yapay zekâ kullanımına ilişkin verileri paylaştı:
Çalışanlar daha işsiz kalmadan, bu riskle karşı karşıya kaldıklarında onlara yeni beceriler kazandırmak, mevcut iş gücü piyasalarının taleplerine göre yeniden donatmak gibi temel bir çerçeve ve vizyon çiziliyor.
İŞLERİN YÜZDE 41'İ YAPAY ZEKÂDAN ETKİLENEBİLİR
Zengin, geçiş sürecinin doğru yönetilmemesi durumunda hem ekonomik hem de sosyal maliyetlerin ortaya çıkacağını vurguladı:
Geçiş sistemi iyi uygulanmadığı takdirde hem ekonomik hem de sosyal faturaları olur ve büyük istihdam kayıplarına neden olabilir. İşte burada devreye strateji belgesi giriyor. Orada 'hiç kimseyi geride bırakmama' ilkesi temel alınmış durumda. İş gücü piyasalarımızdaki işlerin yüzde 41'i yapay zekâya maruz kalan mesleklerden oluşuyor. Buna rağmen yapay zekâ kullanan iş yerlerinin oranı yüzde 7,5. Dolayısıyla iş yerleri bu dönüşüme maruz kalıyor ancak kullananların sayısı hâlâ oldukça düşük.
Strateji belgesi; meslek liselerinden üniversitelere, iş başı eğitim programlarından çeşitli mesleki eğitimlere kadar uzanan kapsamlı bir eylem planının hayata geçirilmesini öngörüyor. Amaç, dönüşüm sürecinde işsizliği artırmak değil, çalışanların yeni beceriler kazanarak iş gücü piyasasında yer almaya devam etmelerini sağlamak.





