TikTok ve YouTube gibi sanal medya platformlarında çocuklar ve gençlerin alkol, kumar, uyuşturucu ve cinsel içerikli reklamlarla karşı karşıya kalması endişe yaratıyor.
Canlı yayınlarda kutsal değerlerin dijital hediyeler karşılığında kazanç aracına dönüştürüldüğü belirtilirken, uzmanlar sistemin suç örgütleri tarafından para transferi amacıyla kullanılabileceği konusunda uyarıyor.
Sanal medya platformlarının giderek yaygınlaşması, özellikle çocuklar ve gençlerin karşı karşıya kaldığı riskleri yeniden gündeme taşıdı. Milyonlarca kişinin kullandığı TikTok ve YouTube gibi platformlarda, çocukların oynadığı oyunlarda ve izlediği videolarda alkol, kumar, uyuşturucu ve cinsel içerikli reklamların yer aldığı belirtildi.
Bu tür içeriklerin eğlence ve oyun unsurlarıyla sunulması, çocuklar ve gençler üzerindeki olası etkilerine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
KUTSAL DEĞERLER DİJİTAL HEDİYE SİSTEMİNE TAŞINDI
Yapay zekâ araçlarının da kullanılmaya başlandığı canlı yayınlarda, izleyicilerden dijital hediye toplamak amacıyla farklı uygulamalara başvurulduğu aktarıldı. Bazı yayınlarda Kâbe-i Muazzama'nın üç boyutlu görselleri kullanılarak "Kâbe Tavaf" adı altında etkileşim oyunu oluşturulduğu belirtildi.
Canlı yayınlarda para karşılığında halay çekilmesi ve sıra geceleri düzenlenmesinin yanı sıra Şehzade Mustafa anısına temsili cenaze töreni de gerçekleştirildiği ifade edildi. Söz konusu törene katılmak isteyen kullanıcılardan dijital hediye göndermelerinin istendiği kaydedildi.
CNN Türk Shorts
UZMANDAN İKİ BÜYÜK TEHLİKEYE DİKKAT ÇEKEN UYARI
TikTok ve YouTube'daki yayınlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) İletişim Uzmanı Dr. Nazif Kutay Erden, dijital hediye sisteminin toplumsal yapı ve ülke güvenliği açısından iki önemli risk taşıdığını söyledi.
Kontrolsüz yayınların gençlerin çalışma hayatına bakışını etkileyebileceğini belirten Erden, "Eğer bu kontrolsüz gidişata dur denilmezse, toplumun ahlak ve çalışma düzeni bozulacak. Gençler artık okuyup meslek edinerek para kazanmak yerine, ekranda kendini teşhir edip hediye toplayarak kazanç elde etmeyi hedefliyor" dedi.
"ÇOCUKLAR VE ENGELLİ BİREYLER CANLI YAYINLARDA KULLANILIYOR"
Sabah'ta yer alan habere göre; Daha fazla dijital hediye toplamak amacıyla aile mahremiyetinin göz ardı edildiğini savunan Erden, bazı yayınlarda çocukların ve engelli bireylerin de kullanıldığını belirtti.
Erden, "Daha fazla para kazanmak için aile mahremiyetinin yok sayıldığı, hatta çocukların ve engelli bireylerin canlı yayınlarda kullanıldığı bu düzen toplumumuzu içeriden çürütüyor" ifadelerini kullandı.
SUÇ ÖRGÜTLERİNİN PARA TRANSFERLERİNE DİKKAT ÇEKTİ
Dijital hediye sisteminin ülke güvenliği açısından da risk oluşturabileceğini vurgulayan Erden, söz konusu yayınların yasa dışı para transferlerinde kullanılabileceği uyarısında bulundu.
Erden, "İkinci tehlike ise doğrudan ülke güvenliğidir. Terör örgütleri ve suç çeteleri, bankalara yakalanmadan milyonlarca doları bu yayınlar üzerinden yurtdışına saniyeler içinde aktarabilir hale geliyor" dedi.
Denetimsiz para trafiklerine dikkat çeken Erden, "Kâğıt üzerinde bu gelirler vergilendiriliyor gibi görünse de arka planda dev bir kara para çarkı dönüyor. Birkaç gün önce Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve MASAK'ın yaptığı operasyonda, TikTok canlı yayınlarındaki hediye sistemi üzerinden tam 1.9 milyar liralık şüpheli para trafiği yakalandı. Suç örgütleri yasadışı yollardan kazandıkları paraları gül, aslan gibi dijital hediyelere çevirip yayıncılara gönderiyor, ardından komisyon kesip nakit olarak geri çekerek parayı aklıyor.
Özellikle olağandışı işlem hacimleri ve kısa süre içinde yapılan yüksek tutarlı hediye gönderimlerinin finansal güvenlik açısından dikkatle ele alınması gerekiyor" şeklinde konuştu.
Çocukların bu tür zararlı yayınlardan korunması gerektiğinin altını çizen uzman, "Canlı yayınlarda çocukların ticari kazanç amacıyla içerik unsuru hâline getirilmesi, aile mahremiyetinin ihlali ve gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalmaları, üzerinde önemle durulması gereken konular. Türkiye de bu büyük tehlikeyi görerek 1 Kasım itibarıyla önemli bir adım attı.
15 yaş altına sosyal medya yasağı getirildi ve e-Devlet üzerinden yaş doğrulama zorunluluğu başladı. Ancak bu kararın sahada tam sonuç vermesi için sıkı denetim şart.
Mevcut hesapların yaş kontrolü için verilen 31 Mart 2027 tarihine kadar sahte hesaplar tek tek kapatılmalı, platformların Türkiye'de yayınlayacağı reklamlara yapay zekâ destekli anlık ön denetim getirilmeli. Çocuklarımızın dijital platformlardaki güvenliğini yalnızca bu şirketlerin inisiyatifine bırakamayız" ifadelerini kullandı.





