Şu anda muhalefette bulunan Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) döneminde atanan Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski’nin görevden uzaklaştırılmasının ardından PiS destekçisi yüzlerce kişi mahkeme önünde protesto düzenlerken polis üç kişiyi gözaltına aldı. Resmi ziyaret için Senegal yolunda olan PiS’e yakın Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki de uçağını geri çevirerek Varşova’ya döndü ve görevden uzaklaştırılan başkana destek verdi. Anayasal düzenin ihlal edildiğini ileri süren Nawrocki siyasi partilerin temsilcileriyle acil görüşme çağrısı yaptı.
Krizin kökeni, 2015-2023 arası iktidarda olan PiS’in yargı kurumlarına yönelik düzenlemelerine dayanıyor. PiS’in sekiz yıllık iktidarı boyunca mahkemelerde kendi atamalarıyla etkinlik kurması, yargı bağımsızlığı konusunda Avrupa Birliği (AB) ile ciddi anlaşmazlıklara yol açmıştı. AB, Polonya’yı hukukun üstünlüğünü ihlal etmekle suçlayarak para cezaları uygulamıştı. 2023’te iktidara gelen Avrupa yanlısı Başbakan Donald Tusk, bu düzenlemeleri geri alarak yargı bağımsızlığını yeniden tesis etmeyi vaat etti. Ancak PiS ile bağlantılı cumhurbaşkanları, veto yetkilerini kullanarak reformları engelledi. Nawrocki de mevcut parlamentonun seçtiği beş yargıcın göreve başlaması için yemin ettirilmesini reddetti. Tusk hükümeti, eski PiS yönetimi döneminde göreve gelen Swieczkowski’yi yeni yargıçların çalışmalarını engellemekle suçluyor.
Bu arada Demokratik Polonya’yı korumakta kararlı olduklarını sosyal medya hesabından bir mesajla aktaran Tusk, “Korkup geri adım atmayacağız. Güçlü bir devlet inşa ettik, onu teslim etmeyeceğiz” dedi.
