Sukuk ne demek sorusu, birikimlerini değerlendirmek için farklı yatırım seçenekleri arayan vatandaşlar tarafından arama motorlarında en çok sorgulanan konular arasına girdi. Geleneksel tahvillerden farklı bir yapıya sahip olan sukukun avantajları, getiri yapısı ve kimler tarafından tercih edildiği yatırımcıların gündeminde yer alıyor. Peki, sukuk nedir, nasıl alınır ve tahvilden farkı ne? Tüm merak edilenler haberimizin devamında...
SUKUK NEDİR?
Sukuk, faizsiz finans ilkelerine uygun olarak çıkarılan ve yatırımcıya belirli bir varlık ya da projeden pay sahipliği hakkı tanıyan menkul kıymettir. Sukuk ihraç eden kurum, yatırımcılardan topladığı fonu somut bir varlığa veya ticari faaliyete yönlendirir. Yatırımcılar ise bu varlıktan elde edilen kira, kâr ya da gelirden payları oranında getiri elde eder.
SUKUK NE DEMEK?
Sukuk kelimesi, Arapçada “belge” veya “senet” anlamına gelen “sakk” kelimesinin çoğuludur. Kavram, tarihsel olarak ticari işlemlerde kullanılan hak ve alacak belgelerini ifade ediyordu. Günümüzde ise faizsiz finans sistemindeki yatırım sertifikalarını tanımlamak için kullanılıyor.
TÜRKİYE’DE SUKUK: KİRA SERTİFİKASI
Türkiye’de sukuk, resmi olarak “kira sertifikası” adıyla anılıyor. Kira sertifikaları, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) düzenlemeleri çerçevesinde varlık kiralama şirketleri aracılığıyla ihraç ediliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı da 2012 yılından bu yana düzenli olarak kira sertifikası ihraç ederek bu alanda önemli bir finansman kaynağı oluşturuyor. Ayrıca katılım bankaları ve çeşitli şirketler de kira sertifikası ihraç edebiliyor.
SUKUK İLE TAHVİL ARASINDAKİ FARK NE?
Sukuk ve tahvil, ilk bakışta benzer borçlanma araçları gibi görünse de temel noktalarda birbirinden ayrılıyor. Tahvilde yatırımcı, ihraççıya borç verir ve karşılığında faiz geliri elde eder. Sukukta ise yatırımcı, somut bir varlık veya projenin ortak sahibi konumundadır ve getirisi faizden değil, bu varlıktan elde edilen kira ya da kârdan oluşur. Bu nedenle sukuk, faiz hassasiyeti bulunan yatırımcılar için alternatif bir seçenek olarak öne çıkıyor.
SUKUK ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Sukuk, dayandığı sözleşme türüne göre farklı biçimlerde ihraç edilebiliyor. En yaygın türler arasında varlığın kiralanmasına dayanan icara (kira) sukuku, alım-satım esasına dayalı murabaha sukuku, ortaklık modeline dayanan muşaraka sukuku, emek ve sermaye ortaklığına dayalı mudaraba sukuku ile vekalet ve istisna (üretim) sukukları bulunuyor. Türkiye’de ayrıca altına dayalı kira sertifikaları da yatırımcılara sunuluyor.
SUKUK NASIL ALINIR?
Sukuk ya da kira sertifikası almak isteyen yatırımcılar, bankalar, katılım bankaları ve aracı kurumlar üzerinden işlem yapabiliyor. Halka arz yoluyla ihraç edilen kira sertifikaları, Borsa İstanbul’da da alınıp satılabiliyor. Yatırımcıların, sertifikanın vadesini, getiri yapısını ve ihraççı kurumu dikkatle incelemesi önem taşıyor.
SUKUKUN AVANTAJLARI VE RİSKLERİ
Sukuk, faizsiz yatırım yapmak isteyenlere alternatif sunması ve somut varlıklara dayanması nedeniyle tercih ediliyor. Kamu tarafından ihraç edilen kira sertifikaları, görece düşük riskli yatırım araçları arasında değerlendiriliyor. Bununla birlikte piyasa koşulları, ihraççının ödeme gücü ve vade öncesi satışta fiyat dalgalanmaları gibi riskler de göz önünde bulundurulmalı. Yatırım kararı vermeden önce kişisel finansal durumun değerlendirilmesi ve gerekirse bir uzmandan destek alınması öneriliyor.
