'Başka Ne Olabilir?' Pera Müzesi'nde

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi Öğrenme Programları, soyut resmin önde gelen temsilcilerinden Frank Bowling ve çağdaşları Francis Bacon ile Victor Willing’in eserlerinin sergilendiği Frank Bowling: Yaratım ve Yıkım, Francis Bacon ve Victor Willing Müdahalesiyle sergisine eşlik eden “Başka Ne Olabilir?” programıyla çocukları sanatın değişim ve dönüşüm olanaklarını deneyimlemeye davet ediyor. 10 Ekim–14 Kasım 2026 arasında cumartesi günleri yüz yüze gerçekleştirilecek program, 4–6 ve 7–12 yaş grupları için hazırlanan toplam 10 atölyeden oluşuyor.

Frank Bowling, Francis Bacon ve Victor Willing’in birbirinden ayrılan ve zaman zaman kesişen sanatsal yaklaşımlarından hareket eden atölyeler, çocuklara bir resme ya da nesneye tek bir sonuç üzerinden bakmak yerine farklı ihtimalleri denemeleri için alan açıyor. Renkler yön değiştiriyor, rastlantısal izler yeni resimlerin başlangıcına dönüşüyor; bir yüz parçalanıp yeniden kuruluyor, gündelik bir nesne alışılmış işlevinden uzaklaşıyor, bir harita ise gerçek bir coğrafyayı göstermek yerine hayali bir dünyanın izlerini taşıyabiliyor.

Program 10 Ekim’de renk ve hareketin öne çıktığı iki atölyeyle başlıyor. 4–6 yaş grubuna yönelik “Renkler Nereye Gidiyor?” atölyesinde çocuklar, Frank Bowling’in resimlerindeki hareketten yola çıkarak boyayı tuvale damlatıyor ve püskürtüyor; yüzeyi farklı yönlere eğerek renklerin akışını değiştiriyor. Sünger, ip, tül ve kâğıt parçalarıyla eklenen dokularla resim, çocukların müdahaleleri kadar rastlantıların da belirlediği bir üretime dönüşüyor.

7–12 yaş grubu için hazırlanan “Renk, İz, Katman” atölyesi ise aynı düşünceyi daha katmanlı bir üretim süreciyle ele alıyor. Çocuklar akışkan boya, farklı yüzeyler ve malzemelerle çalışırken planladıkları müdahalelerle tesadüfen oluşan izleri bir araya getiriyor; renk, hareket ve malzeme arasındaki ilişkiyi araştırıyor.

17 Ekim’de gerçekleştirilecek “Büyük Resmin Küçük İzleri” atölyesinde 4–6 yaş grubundaki çocuklar, büyük bir yüzey üzerinde ortaklaşa çalışarak boyayı akıtıyor, damlatıyor ve hareket ettiriyor. Büyük resmin altında kalan küçük kâğıtlara tesadüfen geçen lekeler ve renk izleri ise kişisel müdahalelerle yeni resimlere dönüşüyor. Atölye, planlananla beklenmedik olanın aynı üretim içinde nasıl yan yana gelebileceğini görünür kılıyor.

Aynı gün 7–12 yaş grubuna yönelik “Hurdadan Heykele: Haydi Dönüştür!” atölyesinde çocuklar, Bowling’in buluntu metalleri bir araya getirdiği heykellerinden hareketle gündelik nesnelere başka bir gözle bakıyor. Karton, mukavva, ambalaj, kapak, rulo ve tahta parçaları kesiliyor, üst üste geliyor ve yeni biçimlere dönüşüyor. “Bu nesne daha önce neydi, şimdi ne olabilir?” sorusuyla başlayan üretim, çocukları yeniden düşünmeye ve icat etmeye davet ediyor. Her iki atölye de oyun temelli projeler geliştiren OyunMu iş birliğiyle gerçekleştiriliyor.

24 Ekim’de yüz ve portre kavramı iki farklı yaş grubunun üretimleriyle dönüşüyor. 4–6 yaş grubuna yönelik “Ez, Yuvarla, Dönüştür!” atölyesinde çocuklar, sergideki alışılmadık portrelerden ilhamla oyun hamurlarından yüzler oluşturuyor. Ardından bu portreleri bastırıp ezerek, uzatarak ve renkleri birbirine karıştırarak başlangıçtaki görüntüyü beklenmedik biçimlere dönüştürüyor.

7–12 yaş grubuna yönelik “Bir Portre, Birçok Bakış” atölyesi ise “Bir göz büyüse, ağız yer değiştirse ya da yüzün bir bölümü kaybolsa portre hâlâ aynı kişiye mi aittir?” sorusunun peşine düşüyor. Çocukların hazırladığı portreler elden ele dolaşıyor; her katılımcının yaptığı yeni müdahaleyle yüz biraz daha değişiyor. Sonunda her portre, tek bir kişinin değil, birçok farklı bakışın izini taşıyor.

7 Kasım’da 4–6 yaş grubu için hazırlanan “Tuhaf Bir Heykel Yaptım” atölyesinde çocuklar kutu, rulo, kapak ve tahta çubuk gibi tanıdık malzemeleri farklı biçimlerde bir araya getiriyor. Bir kutu gövdeye, bir rulo bacaya, küçük bir karton parçası kanada dönüşebiliyor. OyunMu iş birliğiyle gerçekleştirilen atölye, çocukların gündelik nesneleri oyun ve hayal gücüyle yeniden yorumlamalarına alan açıyor.

7–12 yaş grubuna yönelik “Olmayan Yerlerin Haritası” ise Bowling’in resimlerinde kullandığı harita imgelerinden hareket ediyor. Çocuklar haritanın yalnızca gerçek coğrafyaları değil, hayali dünyaları, kişisel deneyimleri ve görünmeyen ilişkileri de anlatabileceğini keşfediyor; renk, çizgi, sembol ve katmanları kullanarak kendi düşsel coğrafyalarını oluşturuyor.

Programın 14 Kasım’daki son gününde 4–6 yaş grubuna yönelik “Kâğıt Orkestrası: Sesten Kolaja” atölyesi görme ve işitme deneyimlerini bir araya getiriyor. “Bu eserin bir sesi olsaydı nasıl olurdu?” sorusundan yola çıkan çocuklar farklı kâğıtları buruşturuyor, yırtıyor ve parçalıyor; ortaya çıkan sesleri keşfettikten sonra aynı parçaları yeniden birleştirerek kolajlar oluşturuyor.

7–12 yaş grubu için hazırlanan “Katmanlı Mekân Defteri” atölyesinde ise Victor Willing’in mekânı farklı bölümler ve açılar üzerinden ele alan yaklaşımı çocukların üretimine taşınıyor. Çocuklar hayal ettikleri bir mekânın ayrıntılarını şeffaf yüzeylere ayrı ayrı çiziyor. Sayfalar üst üste geldiğinde çizgiler, nesneler ve bakış açıları kesişiyor; aynı mekân her yeni katmanda başka bir görüntüye dönüşüyor.

Hurdadan Heykele: Haydi Dönüştür! 7–12 yaş

Atölye biletleri Biletix üzerinden temin edilebilir.